شناسنامه کتابشناختی اثر
دفع المضار الكلية عن الابدان الانسانية
daf‘-ul maḍār-il kullīya ‘an-il abdān-il insānīyya
26
نسخه ثبتشده
از قرن 6 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/28263
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #28263
پدیدآور / مؤلف:
ابن سینا، حسین بن عبدالله
تاریخ و سده تألیف:
392 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 14، ص 713
تا 715
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
طب
عناوین دیگر و همتراز:
تدارك الخطاء الواقع فی تدبير الطبي
(tadāruk-ul xaṭā’-il wāqi‘ fī tadbīr-iṭ ṭibbī)
رفع المضار
(raf‘-ul maḍār)
اهدا / به درخواست:
احمد بن محمد سهیلی (وزیر علی بن مأمون خوارزمشاهی)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
این کتاب در چگونگی رفع کلیه زیانهایی است که متوجه جسم انسان میشود؛ ابنسینا این رساله را در هفت مقاله با عناوین «تدارک، تدارک» تدوین نموده است؛ نام این کتاب در منابع گوناگون با عناوین «تدارک الخطاء الواقع فی التدبير»، «تدارک أنواع الخطاء الحدود»، «تدارک الخطاء فی التدبير الطبي»، «رفع المضار الكلية عن الأبدان الانسانية»، «دفع المضار الكلية لأبدان الانسانية» نیز ثبت گردیده است. فهرست مقالات چنین است: 1. تعدید أنواع الخطاء؛ 2. مضار ... هواء الحمام؛ 4. الطعام؛ 5. الماء و المشروبات [و] فی اکثار شرب الماء؛ 6. الحرکات؛ 7. أمر الاستفراغ فی من أضر به الفصد.
آغاز اثر
« و بعد فان الشيخ السيد ابالحسين احمد بن محمد السهلى رحمه الله و هو من عرف بعلو الهمة و شرف الامامة و محبة العلوم و الحقيقة و الاخذ منها بالحظ الاوفر ... امرنی فیما امر من الاوامر الحكمية ان اعمل كتاباً فی دفع المضار الكلية للابدان الانسانية ... »
انجام اثر
« فهو موجود فی الکتب و لکن هذا كاف فی غرضنا و الله اعلم. »
سوابق و چاپهای اثر
در حاشیه منافع الاغذية ودفع مضارها لابن ابی بکر رازی، 1305ق، در قاهره چاپ شده
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
فوايد الاشیاء؛ متطبب هروی، ابوالمظفر بن مستنصر
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
کشف الظنون 380/1
فهرست مصنفات ابن سینا: ص 114
الذریعة 17/4
ریحانة الادب: 101/3
دنا 1224/4 (26 نسخه)
فهرستواره منزوی 3362/5
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● دفع المضار الكلية عن الابدان الانسانية = تدارك الخطاء الواقع فی تدبير الطبي = رفع المضار / طب / عربی
daf‘-ul maḍār-il kullīya ‘an-il abdān-il insānīyya = tadāruk-ul xaṭā’-il wāqi‘ fī tadbīr-iṭ ṭibbī = raf‘-ul maḍār
ابن سینا، حسین بن عبدالله، 370؟ - 428 قمری
ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981 - 1038)
به درخواست: احمد بن محمد سهیلی (وزیر علی بن مأمون خوارزمشاهی)
تاریخ تألیف: میان سالهای 392-403ق
این کتاب در چگونگی رفع کلیه زیانهایی است که متوجه جسم انسان میشود؛ ابنسینا این رساله را در هفت مقاله با عناوین «تدارک، تدارک» تدوین نموده است؛ نام این کتاب در منابع گوناگون با عناوین «تدارک الخطاء الواقع فی التدبير»، «تدارک أنواع الخطاء الحدود»، «تدارک الخطاء فی التدبير الطبي»، «رفع المضار الكلية عن الأبدان الانسانية»، «دفع المضار الكلية لأبدان الانسانية» نیز ثبت گردیده است. فهرست مقالات چنین است: 1. تعدید أنواع الخطاء؛ 2. مضار ... هواء الحمام؛ 4. الطعام؛ 5. الماء و المشروبات [و] فی اکثار شرب الماء؛ 6. الحرکات؛ 7. أمر الاستفراغ فی من أضر به الفصد.
آغاز: و بعد فان الشيخ السيد ابالحسين احمد بن محمد السهلى رحمه الله و هو من عرف بعلو الهمة و شرف الامامة و محبة العلوم و الحقيقة و الاخذ منها بالحظ الاوفر ... امرنی فیما امر من الاوامر الحكمية ان اعمل كتاباً فی دفع المضار الكلية للابدان الانسانية ...
انجام: فهو موجود فی الکتب و لکن هذا كاف فی غرضنا و الله اعلم.
چاپ: در حاشیه منافع الاغذية ودفع مضارها لابن ابی بکر رازی، 1305ق، در قاهره چاپ شده
[کشف الظنون 380/1؛ فهرست مصنفات ابن سینا: ص 114؛ الذریعة 17/4؛ ریحانة الادب: 101/3؛ دنا 1224/4 (26 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 3362/5]
شرح و حواشی:
1- فوايد الاشیاء؛ متطبب هروی، ابوالمظفر بن مستنصر
نسخههای خطی این اثر
26 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
230/5-ف | حوفی مسیحی موصلی | با تاریخ 578ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 2 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1773/1 | بیکاتب | 579ق | نسخ | 26 | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
8190/1 | بیکاتب | قرن 7 | نسخ | 22 | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
تهران
|
462/98(آ)-463/98(ب)-ف | بیکاتب | با تاریخ 756ق | - | 13 | شناسنامه ← |
| 5 |
میر حسینا قزوینی
قزوین
|
161/2 | بیکاتب | قرن 9 | - | - | شناسنامه ← |
| 6 |
ملک
تهران
|
4218/12 | بیکاتب | 846ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 7 |
دانشگاه
تهران
|
1149/23 | بیکاتب | با تاریخ 962ق | تعلیق | 10 | شناسنامه ← |
| 8 |
جامع کبیر
یزد
|
166/3 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 9 |
ملک
تهران
|
692/3 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 55 | شناسنامه ← |
| 10 |
ملک
تهران
|
807/15 | بیکاتب | قرن 11 | - | 26 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
12657/10 | محمد قاسم بن غلامعلی طبیب | نیمه قرن 11 | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 12 |
مرعشی
قم
|
10376/4 | ابوالحسن صفی الدین محمد | ذیقعده 1019ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 13 |
شورا
تهران
|
4547/8 | بیکاتب | ربیع الثانی 1021ق | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 14 |
دانشگاه
تهران
|
2794/8-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 15 |
ملک
تهران
|
4452/17 | بیکاتب | با تاریخ 1043ق | - | 73 | شناسنامه ← |
| 16 |
دانشگاه
تهران
|
1074/13 | بیکاتب | با تاریخ 1061ق | نستعلیق | 31 | شناسنامه ← |
| 17 |
شورا
تهران
|
6499/3 | محمد صفی بن اسکندر متطبب | 1063ق | نستعلیق | 21 | شناسنامه ← |
| 18 |
دانشگاه
تهران
|
7444 | عبدالرحمن حسینی قمی طبیب | پنجشنبه 28 رمضان 1088ق | نستعلیق | 18 | شناسنامه ← |
| 19 |
شورا
تهران
|
14473/39 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 1 | شناسنامه ← |
| 20 |
الهیات
مشهد
|
14890/25 | محمد کاظم موسوی ارغیانی | 25 جمادی الثانی 1107ق | نسخ | 30 | شناسنامه ← |
| 21 |
شورا
تهران
|
16089 | محمد سمیع طبیب | 10 شوال 1260ق | نستعلیق | 32 | شناسنامه ← |
| 22 |
مرعشی
قم
|
11867/3 | بیکاتب | یکشنبه 27 شعبان 1308ق | نستعلیق | 24 | شناسنامه ← |
| 23 |
وزیری
یزد
|
2700/3 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 27 | شناسنامه ← |
| 24 |
ملی
تهران
|
6107 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 28 | شناسنامه ← |
| 25 |
شورا
تهران
|
1538 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 26 |
شورا
تهران
|
4601/12 | بیکاتب | از دوره صفوی | نسخ | 15 | شناسنامه ← |