شناسنامه کتابشناختی اثر
دستور الوزاره
dastūr-ol vezāre
47
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/27900
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27900
پدیدآور / مؤلف:
نظام الملک، حسن بن علی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 14، ص 608
تا 611
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
اخلاق
عناوین دیگر و همتراز:
نصایح نظام الملک
(nasāyeh-e nezām-ol-molk)
پند نامه
(pand-nāme)
وصیت نامه
(vasīyyat-nāme)
اهدا / به درخواست:
فخر الدین حسن بن تاج الدین بن امیر علی بن امیر معشر صاحب دیوان طغا تیمورخان
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
این گفتار منسوب به خواجه نظام الملک مؤلف «سیاستنامه» است در یک «مقدمه» و دو «فصل»: مقدمه در سرگذشت خواجه نظام الملک؛ فصل 1. تحریص فرزندک بر ترک وزارت و مخاطرات آن؛ 2. آداب و شرایط در وقت اشتغال بدان. خواندمیر در «دستور الوزراء» و دولتشاه در «تذکرة الشعرا» آن را از خواجه نظام الملک دانستهاند. همان که برخی از عبدالوهاب امامی میداند و محتمل است که اصل آن از نظام الملک باشد که این فرد در قرن 8 یا 9 آن را گردآورده است. قاضی احمد غفاری این کتاب را یکی از مآخذ «نگارستان» قرار داده. سپس در قرن یازدهم فاضل مجدی در «زینة المجالس فصل 3 از ج 4» بر این کتاب با اعتماد و از آن نقل مطلب کرده است. در نسخههای این کتابخانه نام مؤلف ذکر نشده است. در دیباچه آورده است که پدرانش با دودمان خواجه نظام الملک نسبت داشتهاند.
آغاز اثر
« شرایف تحمیدات پادشاهی را که انتساب فخر دین بنظام ملک از حکمت کامله اوست. »
انجام اثر
« همچو آباء نامدار و اجداد بزرگوار نام نیکو بر صحایف روزگار مثبت و مخلد دارد. »
سوابق و چاپهای اثر
به کوشش ملک الکتاب شیرازی چاپ شده؛ بمبئی، 1305ق، سنگی، 80ص.
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 1607/2
مشار فارسی 2154/2
فهرستواره منزوی 450/6
دنا ج4، ص 1191-1192(43 نسخه)
متن فنخا
● دستور الوزاره = نصایح نظام الملک = پند نامه = وصیت نامه / اخلاق / فارسی
dastūr-ol vezāre = nasāyeh-e nezām-ol-molk = pand-nāme = vasīyyat-nāme
نظام الملک، حسن بن علی، 408 - 485 قمری
nezām-ol-molk, hasan ebn-e ‘alī (1018 - 1093)
اهدا به: فخر الدین حسن بن تاج الدین بن امیر علی بن امیر معشر صاحب دیوان طغا تیمورخان
این گفتار منسوب به خواجه نظام الملک مؤلف «سیاستنامه» است در یک «مقدمه» و دو «فصل»: مقدمه در سرگذشت خواجه نظام الملک؛ فصل 1. تحریص فرزندک بر ترک وزارت و مخاطرات آن؛ 2. آداب و شرایط در وقت اشتغال بدان. خواندمیر در «دستور الوزراء» و دولتشاه در «تذکرة الشعرا» آن را از خواجه نظام الملک دانستهاند. همان که برخی از عبدالوهاب امامی میداند و محتمل است که اصل آن از نظام الملک باشد که این فرد در قرن 8 یا 9 آن را گردآورده است. قاضی احمد غفاری این کتاب را یکی از مآخذ «نگارستان» قرار داده. سپس در قرن یازدهم فاضل مجدی در «زینة المجالس فصل 3 از ج 4» بر این کتاب با اعتماد و از آن نقل مطلب کرده است. در نسخههای این کتابخانه نام مؤلف ذکر نشده است. در دیباچه آورده است که پدرانش با دودمان خواجه نظام الملک نسبت داشتهاند.
آغاز: شرایف تحمیدات پادشاهی را که انتساب فخر دین بنظام ملک از حکمت کامله اوست.
انجام: همچو آباء نامدار و اجداد بزرگوار نام نیکو بر صحایف روزگار مثبت و مخلد دارد.
چاپ: به کوشش ملک الکتاب شیرازی چاپ شده؛ بمبئی، 1305ق، سنگی، 80ص.
[نسخههای منزوی 1607/2؛ مشار فارسی 2154/2؛ فهرستواره منزوی 450/6؛ دنا ج4، ص 1191-1192(43 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
47 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
586/4-ف | بیکاتب | قرن 6 | نسخ | 8 | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
993/3-ف | پیر محمد بن مولانا محمد | 5 محرم 949ق | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
مرعشی
قم
|
4684 | بیکاتب | چهارشنبه 22 ذیقعده 970ق | نستعلیق | 76 | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
تهران
|
7907/1 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 35 | شناسنامه ← |
| 5 |
دانشگاه
تهران
|
2464/11 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 69 | شناسنامه ← |
| 6 |
شورا
تهران
|
4218/3 | محمد نظام بن علیخان ساوه یی | قرن 11 | نستعلیق | 87 | شناسنامه ← |
| 7 |
شورا
تهران
|
3243 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق، شکسته | 245 | شناسنامه ← |
| 8 |
مهدوی
تهران
|
274/4 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 9 |
رضوی
مشهد
|
6056 | مندنی بن نورالدین بن کمال الدین بن خضرشاه دزفولی مقیم شوشتر | 1003ق | نستعلیق | 66 | شناسنامه ← |
| 10 |
رضوی
مشهد
|
3584 | معزالدین شوشتر | 1011ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 11 |
شورا
تهران
|
8948/60 | خلیل ذوالقدر | ربیع الثانی 1054ق | نستعلیق، شکسته | 27 | شناسنامه ← |
| 12 |
سلطنتی
تهران
|
190/3 | محمد سعید بن محمد تقی کاتب خاتون آبادی | 1062ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 13 |
رضوی
مشهد
|
6075 | محمد محسن | 17 جمادی الاول 1083ق | نستعلیق | 57 | شناسنامه ← |
| 14 |
شورا
تهران
|
13718/1 | احمد | 3 جمادی الثانی 1091ق | نستعلیق | 38 | شناسنامه ← |
| 15 |
شورا
تهران
|
5927/1 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 61 | شناسنامه ← |
| 16 |
رضوی
مشهد
|
2584 | معزالدین شوشتری | جمادی الاول 1101ق | نسخ | 52 | شناسنامه ← |
| 17 |
مرکز احیاء
قم
|
190 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 71 | شناسنامه ← |
| 18 |
مؤسسه مطالعات اسلامی
تهران
|
66 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 40 | شناسنامه ← |
| 19 |
ملک
تهران
|
515 | بیکاتب | قرن 13، با سرلوح مذهب | نستعلیق | 69 | شناسنامه ← |
| 20 |
بنیاد فرهنگ ایران
تهران
|
ف8 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 21 |
طبسی
قم
|
765/2 | علی بن ملاعبدالله طبسی گیلکی | 22 رجب 1213ق | نسخ | 25 | شناسنامه ← |
| 22 |
ملی
تبریز
|
2772 | حسنعلی بن حمزه | 1252ق | نستعلیق | 69 | شناسنامه ← |
| 23 |
سپهسالار
تهران
|
2947 | بیکاتب | جمادی الثانی 1274ق | نستعلیق | 76 | شناسنامه ← |
| 24 |
ملی
تهران
|
571 | بیکاتب | 1275ق | نستعلیق | 65 | شناسنامه ← |
| 25 |
ملی
تهران
|
18692 | محمد حسین شیرازی | 1275ق | - | 206 | شناسنامه ← |
| 26 |
شورا
تهران
|
7664 | عبدالله المیسی طبری | چهارشنبه 27 محرم 1280ق | شکسته نستعلیق | 48 | شناسنامه ← |
| 27 |
رضوی
مشهد
|
26236 | بیکاتب | 1292ق | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 28 |
شورا
تهران
|
5582/2 | بیکاتب | 1297ق | نستعلیق، شکسته | 70 | شناسنامه ← |
| 29 |
شورا
تهران
|
9339 | بیکاتب | قرن 13 و 14 | نستعلیق، شکسته | 42 | شناسنامه ← |
| 30 |
مرکز احیاء
قم
|
1199 | بیکاتب | آغاز قرن 14 | نستعلیق | 42 | شناسنامه ← |