در خوشاب

● در خوشاب / شعر / فارسی dorr-e xūšāb نیر ممقانی، محمد تقی بن محمد، 1247 - 1312 قمری nayyer-e mamaqānī, mohammad taqī ebn-e mohammad (1832 - 1895) تاریخ تألیف: 1307ق منظومه‌ای است در مبارزه و مناظره با امام جمعه خویی و پاسخ مثنوی «قار دوشاب» در حدود 900 بیت. ناظم در این مثنوی به «عمید» تخلص کرده است. به پیروی از «مثنوی معنوی» در 7 «سفر» و در «سفر ششم» ماده تاریخ انجام کار 1307ق آمده است. آغاز می‌شود با: رفتن خویی به عراق برای تحصیل، برگشت خویی و مثنوی گفتن او، نقل حدود 55 بیت از مثنوی او در وحدت وجود و دیگر اندیشه‌های عرفانی به شوخی آنگاه «سفر دویم از کتاب مثنوی»: شه حمام الدین که بحر قلزم است ×× طالب آغاز سفر دوم است / ای جناب شه حمام الدین راد ×× در سخن سنجی نخستین اوستاد / گر نبودی عقل هاگرد و دبنگ ×× ور نبودی پیزی افهام تنگ / در مدیح تو قیامت کردمی ×× هر که شک آرد حجامت کردمی. آغاز: بسمله. مشنو از نی در کتاب مولوی ×× بشنو از تنبور قمصور خویی / ین چه سان دستان سرایی میکند ×× ناله از درد جدایی میکند ... انجام: ای «عمیدا» ترک قال و قیل کن ×× ختم دفتر با همین تمثیل کن / ختم کن این دفتر «درخوشاب» ×× کاب شد نک مثنوی قاردوشاب چاپ: [تبریز]، سنگی، 1307، جیبی [الذریعة 1241/9؛ نسخه‌های منزوی 2808/4 «در خوشاب»؛ دنا 1140/4 (7 نسخه)]