خلاصة الوقوف

● خلاصة الوقوف = كتابة المصحف (رسالة فی) / تجوید / عربی xulāṣat-ul wuqūf = kitābat-ul muṣḥaf (r.-un fī) مجموعه نسبتاً کاملی از علوم مرتبط با کتابت قرآن کریم است که مهمترین موضوعات آن عبارت است از: تعیین مواضع و علائم وقف، عد آیات، قرائت عاصم، رسم الخط، تجزئه قرآن، سجدات، سوره‌های مکی و مدنی و ... . او در بیان مواضع وقف، علاوه بر نظرات علمای متقدم به نظرات افرادی چون سجاوندی (-560ق) و قوام الدین فقیه (-772ق) و ابن جزری (-833ق) نیز اشاره کرده است و از مصحف ابن جزری به عنوان یکی از منابع خود در وقف و تجزئه یاد می‌کند. او از ابن جزری به عنوان شیخ خود نام می‌برد و می‌توان گفت که مؤلف از شاگردان مکتب ابن جزری و از دانشوران قرن نهم به‌شمار می‌رود. از جمله موارد مهم این رساله آن است که قرائت کلمات در آن بر اساس روایت شعبه و حفص از قرائت عاصم بیان شده که نشان می‌دهد که در این دوره این دو روایت به ویژه روایت شعبه در ایران رایج بوده است. موارد رسم الخطی که در این رساله به آن اشاره شده تنها شامل قطع و وصل کلمات و موارد تاء تانیث کشیده در قرآن است. آغاز: سورة ام القرآن سبع آیات و هی مکیة ثم مدینة آیاتها 7 و حروفها 183 بسم الله الرحمن الرحیم آیة کوفی و مکی الحمد لله رب العالمین ... انجام: الخناس ص فی صدور الناس لاخمس من الجنة و الناس. چاپ: گنجینه بهارستان، علوم قرآنی و روائی -3، مسلسل 15، به کوشش سید حسین مرعشی، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، پائیز 1385ش، با تصحیح محمد رضا شهیدی پور و حجت الله بیانی، با عنوان «رسالة فی كتابة المصحف» [مجلس جلد سوم چاپ جدید ص 582-585 و 6/6؛ در برگ اول نسخه حاضر نام مؤلف احمد بن حسین بن مهران اصفهانی نیشابوری (متوفای 381ق) ذکر شده، که صحیح نمی‌باشد]