خلاصة الوقوف

● خلاصة الوقوف / تجوید / عربی xulāṣat-ul wuqūf غزنوی، عثمان بن محمد شاه، ق 9 قمری qaznavī, ‘osmān ebn-e mohammad šāh (- 15c) مؤلف ــ که نام او در نسخه یاد نشده ــ می‌گوید نخست کتابی جامع در این باب نگاشته و آن را «جامع الوقوف و الآی» نام نهاد و در آن درباره علم وقوف قرآن به تفصیل پرداخت و چون همت‌ها را از تحصیل علوم قرآن کوتاه دید، کتاب حاضر را پس از حذف ادله و علل و حذف تمام بخش اول جامع الوقوف فراهم آورد و آن را «خلاصة الوقوف» نام نهاد. [خلاصة الوقوف دیگری می‌شناسیم از محمدشاه بن حسن شاه طبسی شاگرد عثمان بن محمد شاه بن محمد مسلمان غزنوی مشتمل بر ده قاعده و با کتاب حاضر جدایی‌های بسیار دارد. مؤلف خلاصة الوقوف مزبور در دیباجه از جامع الوقوف تألیف استاد خود عثمان بن محمد شاه یاد می‌کند و می‌گوید «از استاد اجازه اختصار آن کتاب را تحصیل کرد و چون اختصار فراهم آمد و مورد قبول استاد قرار گرفت، استاد آن را خلاصة الوقوف نام نهادند». از آنجا که خلاصة الوقوف (نسخه حاضر) عربی است و جامع الوقوف نیز ظاهراً عربی است می‌توان تصور کرد محمد شاه طبسی با اجازه استاد نسخه ترجمه فارسی از آن کتاب تهیه کرده و استاد آن را نیز خلاصة الوقوف نام داده است.] نام این کتاب در مآخذ مورد مراجعه دیده نشد. (عبدالحسین حائری) [مشترک پاکستان 115: 1-116]