حورائیه

● حورائیه = شرح رباعی حورائیه = شرح رباعی ابوسعید ابوالخیر / عرفان و تصوف / فارسی hūrā'īye = š.-e robā'ī hūrā'īye = š.-e robā'ī abū-sa'īd-e ab-ol-xayr نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبدالله، 730؟ - 834 قمری ne'mat-ol-lāh-e valī, ne'mat-ol-lāh ebn-e 'abd-ol-lāh (1330 - 1431) وابسته به: رباعیات ابوسعید ابوسعید ابوالخیر (357-440) این رساله در شرح این رباعی معروف از ابو سعید ابوالخیر است: «حورا بنظاره نگارم صف زد ×× رضوان ز تعجب کف خود بر کف زد / آن خال سیه بر آن رخان مطرف زد ×× ابدال ز بیم چنگ در مصحف زد». وی دست‌کم سه بار این رباعی را گزارش کرده: 1. با دیباچه‌ای کوتاه که در آن ابو سعید ابوالخیر نام برده است و متنی گسترده‌تر. به نثر آمیخته به نظم؛ 2. بی‌دیباچه و کوتاه‌تر و از خود سروده‌هایی در آن نیاورده است؛ 3. به نثر و آمیخته به نظم با دیباچه‌ای که در آن از ابو سعید نام برده نشده است. (احمد منزوی) این رباعی را برخی از عرفای دیگر هم شرح کرده اند. آغاز: 1. الحمد على نعمائه العميم و احسانه الجسيم ... اما بعد در تحقیق رباعی که حضرت ... ابوسعید ... به مقتضای حال زبان ... خود را به نظاره ... یعنی حورا که مظاهر رحمت حضرت عزتند از منظر خلوت 2. حمد له صلات. حورا به نظاره (تا پایان) حورا عبارت است از ارواح که مستعد شهود جمال حضرت جلال حق اند 3. بسمله حمد بی غایت و ثنای بی نهایت حضرت کبریائی واجب الوجودی را که جناب قدس هویت جلالش از ادراک افهام مقدس است ... بعد باشارت الرفيق ثم الطريق برفاقت روح الامین در شب معراج سلطان تاجداران ممالک رسالت ... از غربت بوطن مراجعت فرمود انجام: 1. ابدال ز بیم چنگ در مصحف زد یعنی بصفات 2. شبهتهای ماضی و خود پرستی‌های مجازی سد راه خود بیند دست در دامن شریعت محمدی صلى الله علیه و آله و سلم زند و به مقام خدمت مشغول کرد. 3. و گفت قف یا محمد فان ربک یصلی یعنی که ابدال ز بیم چنگ در مصحف زد. تم بحمدالله ... و الصلوة على سيد ابنيائه و اكرم احبائه. چاپ: به ضمیمه کتاب «حالات و سخنان شیخ ابوالخیر»، پطرزبورگ [الذريعة 122/19؛ فهرستواره منزوی 246/10 و 666/7 و 109/7؛ فرهنگ سخنوران؛ دنا 726/6]