حل التركيب

● حل التركيب / نحو / عربی ḥall-ut tarkīb طبری، محمد کاظم بن رضا، ق13 قمری tabarī, mohammad kāzem ebn-e rezā ( - 19c) گرفته شده از کتاب کاپیتان اسکات و ترجمه مکالمات باقریه. در دیباجه نام کتاب و نگارنده آمده است و او می‌نویسد: «از من خواستند که ترکیب بعضی از عبارت‌های دانشمندان را گزارش و حل کنم، و این کتاب را در پنج «مسئله» و هر یک در چند «فایده» نگاشتم». عنوان «مسئله»ها: 1. بیان کلمه اما پس از خطبه در چهار فایده؛ 2. بیان کلمه لابد له من كذا، لاباس، لاجرم و لا سیما؛ 3. بیان کلمه «علیحده»؛ 4. بیان اعراب فضلا در جمله زید ما يعطى فلسا فضلا ان يعطى درهما؛ 5. بیان کلمه يومئذ در جمله ذهب «زید و يومئذ لا ينفعه». آغاز: سپاس و ستایش خداوندی را سزاست که زبان آموز عباد است در هر بلاد ... اما بعد مخفی نماند که تحصیل مراتب ادب مستحسن طباع و ذکر دقایق نحو و حل تراکیب فصحا و بلغا زینت سماع است ... این بی بضاعت ... محمد بن الرضا الكاظم الطبرى ... و این رساله را مسمی نمودم به حل التراكيب و آن را مرتب نمودیم به پنج مسئله و در ذیل هر مسئله ذکر نمودیم چند فایده ... انجام: لكن مشهور همان پنج قسم اول است از اقسام تنوین که ذکر نمودیم.