نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الحقایق

al-ḥaqāyiq
135 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/24240
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #24240
تاریخ و سده تألیف: 1090 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 13، ص 120 تا 129
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: اخلاق
عناوین دیگر و هم‌تراز:
الحقایق فی اسرار الدین (al-ḥaqāyiq fī asrār-id dīn) الحقایق فی محاسن الاخلاق (al-ḥaqāyiq fī maḥāsin-il axlāq)
اثر مرتبط / وابسته به: المحجة البيضاء في احياء الاحياء؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

این کتاب که از تألیفات اواخر عمر مؤلف است و کتابی است جامع و مختصر در بیان اخلاق حمیده و ذمیمه و اعمال نیک و بد مبنی بر قواعد عقلی و مأثورات شرعی و حاوی بر اصول ملکات فضائل و رذائل و آداب عبودیت و اسرار عبادات و بمانند خلاصه کتاب «احیاء العلوم» است در شش «مقاله» (هر مقاله دارای ابواب و فصولی است): 1. علم و عقائد و معرفت نفس؛ 2. بیان مساوی اخلاق و کیفیت تهذیب؛ 3. نکوهش دلبستگی به دنیا و مال و جاه دوستی؛ 4. بیان مکارم اخلاق؛ 5. اسرار عبادات؛ 6. اعمال صالحه از تفکر و تدبر و محاسبه و مراقبه و توبه و آداب دوستی و معاشرت. در دیباچه آن می‌گوید: در اینجا رازهای نهفته دین را چنانکه از قرآن و گفتار پیامبر و پیشوایان دریافتم نوشتم و از نگارش‌های دانشمندان دینی به‌ویژه احیاء غزالی برای روشن کردن آن رازها آوردم.
آغاز اثر
« الحمدلله الذی نور قلوبنا بنور الایمان و عرفنا من اسرار الحدیث و القرآن و الصلاة علی ... انی اذكر بعون الله في هذا الكتاب من اسرار الدین ما يرتقى به من كان له قلب او القى السمع و هو شهيد ... »
انجام اثر
« فارحم اليك فقرى و فاقتی و كبوتی لحر وجهی و حیرتی فی سؤة ذنوبی انك ارحم الراحمین و لنختم الکلام حامدین لله ... اولا و آخراً و ظاهرا و باطناً »
سوابق و چاپ‌های اثر
تصحیح ابراهیم میانجی، 1378؛ تهران، سنگی، 1299ق.، وزیری، 160ص (صص2-161)؛ قم: دارالکتاب الاسلامی، 1368=1410ق.
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
الحقايق (ترجمه) کاشانی، محمد بن مرتضی (-1115)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 28/7 مشار 314 ريحانة الأدب 376/4 فهرستهای خودنوشت فیض کاشانی 167 مكتبة امیرالمؤمنین 436/2 دنا 669/4- 673 (118 نسخه)

متن فنخا

● الحقایق = الحقایق فی اسرار الدین = الحقایق فی محاسن الاخلاق / اخلاق / عربی al-ḥaqāyiq = al-ḥaqāyiq fī asrār-id dīn = al-ḥaqāyiq fī maḥāsin-il axlāq فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، 1006 - 1091 قمری feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1598 - 1680) وابسته به: المحجة البيضاء في احياء الاحياء؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091) تاریخ تألیف: 1090ق این کتاب که از تألیفات اواخر عمر مؤلف است و کتابی است جامع و مختصر در بیان اخلاق حمیده و ذمیمه و اعمال نیک و بد مبنی بر قواعد عقلی و مأثورات شرعی و حاوی بر اصول ملکات فضائل و رذائل و آداب عبودیت و اسرار عبادات و بمانند خلاصه کتاب «احیاء العلوم» است در شش «مقاله» (هر مقاله دارای ابواب و فصولی است): 1. علم و عقائد و معرفت نفس؛ 2. بیان مساوی اخلاق و کیفیت تهذیب؛ 3. نکوهش دلبستگی به دنیا و مال و جاه دوستی؛ 4. بیان مکارم اخلاق؛ 5. اسرار عبادات؛ 6. اعمال صالحه از تفکر و تدبر و محاسبه و مراقبه و توبه و آداب دوستی و معاشرت. در دیباچه آن می‌گوید: در اینجا رازهای نهفته دین را چنانکه از قرآن و گفتار پیامبر و پیشوایان دریافتم نوشتم و از نگارش‌های دانشمندان دینی به‌ویژه احیاء غزالی برای روشن کردن آن رازها آوردم. آغاز: الحمدلله الذی نور قلوبنا بنور الایمان و عرفنا من اسرار الحدیث و القرآن و الصلاة علی ... انی اذكر بعون الله في هذا الكتاب من اسرار الدین ما يرتقى به من كان له قلب او القى السمع و هو شهيد ... انجام: فارحم اليك فقرى و فاقتی و كبوتی لحر وجهی و حیرتی فی سؤة ذنوبی انك ارحم الراحمین و لنختم الکلام حامدین لله ... اولا و آخراً و ظاهرا و باطناً چاپ: تصحیح ابراهیم میانجی، 1378؛ تهران، سنگی، 1299ق.، وزیری، 160ص (صص2-161)؛ قم: دارالکتاب الاسلامی، 1368=1410ق. [الذريعة 28/7؛ مشار 314؛ ريحانة الأدب 376/4؛ فهرستهای خودنوشت فیض کاشانی 167؛ مكتبة امیرالمؤمنین 436/2؛ دنا 669/4- 673 (118 نسخه)] شرح و حواشی: 1- الحقايق (ترجمه) کاشانی، محمد بن مرتضی (-1115)

نسخه‌های خطی این اثر

135 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
1232/3 غیاث الدین مسعود حسنی حسینی طباطبائی 1076ق - - شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
13471 بی‌کاتب 1090ق، به دستور مولی محمد علم الهدی ابن فیض کاشانی نسخ 69 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
392 بی‌کاتب 22 رجب 1091ق نسخ 169 شناسنامه ←
4
فیض مهدوی (کتابخانه)
کرمانشاه
بدون شماره عقیل بن السید رکن الدین مسعود حسینی 1091ق - - شناسنامه ←
5
الهیات
مشهد
22479 محمد امین بن عبدالوهاب چهارشنبه 9 رجب 1093ق، بخشی از این نسخه در زمان حیات مؤلف نوشته شده نسخ - شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
220 محمدرضا در جمادی الاول 1093ق، برای محمد علم الهدی نسخ 152 شناسنامه ←
7
معصومیه
قم
340 محمد سنجر 9 رجب 1094ق نسخ 198 شناسنامه ←
8
گوهرشاد
مشهد
848/1 بی‌کاتب سه‌شنبه 8 ربیع الاول 1096ق نسخ - شناسنامه ←
9
مهدوی، مصلح الدین
اصفهان
80 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 232 شناسنامه ←
10
مرعشی
قم
12031 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 164 شناسنامه ←
11
مرکز احیاء
قم
4208 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 137 شناسنامه ←
12
مجلس
تهران
17076 سید محمد طباطبایی اصفهانی قرن 11 یا 12، به سفارش میرزا محمد مهدیا نسخ 367 شناسنامه ←
13
مسجد اعظم
قم
2723 محمد حسین بن محمد قاسم قمشهی (کاتب دو ورقه نونویس) قرن 12 نسخ 185 شناسنامه ←
14
مرکز احیاء
قم
3343 بی‌کاتب قرن 12 و 13 نسخ 124 شناسنامه ←
15
رضوی
مشهد
37357 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 51 شناسنامه ←
16
رضوی
مشهد
26853 بی‌کاتب قرن 12 نسخ - شناسنامه ←
17
مرعشی
قم
13438 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 56 شناسنامه ←
18
ملی
تهران
471/1 محمد مومن بن غلام علی بن ابی طالب قرن 12 نسخ 156 شناسنامه ←
19
ملی
تهران
3619/1 محمد علی بن جعفر قرن 12 نسخ 156 شناسنامه ←
20
ملی
تهران
1032 بی‌کاتب محتملاً قرن 12 نستعلیق 239 شناسنامه ←
21
رضوی
مشهد
15767 بی‌کاتب 1104ق نسخ - شناسنامه ←
22
حجتیه
قم
170 کریم بن میر عبدالرحیم حسنی 1104ق نسخ - شناسنامه ←
23
رضوی
مشهد
36286 محمد حسین بن عبدالکریم آهنگر 1105ق نسخ 181 شناسنامه ←
24
دانشگاه
تهران
6435 بی‌کاتب جمعه 15 رجب 1105ق نسخ 200 شناسنامه ←
25
شیخ علی حیدر
مشهد
151 محمد حسین بن عبدالکریم آهنگر 1105ق نسخ 83 شناسنامه ←
26
مرعشی
قم
9576 محمد بدیع صفر 1108ق نسخ 160 شناسنامه ←
27
دانشگاه
تهران
3562 محمد سعید بن محمد هاشم خروتی سمنانی پنج‌شنبه 18 ربیع الاول 1115ق نستعلیق 172 شناسنامه ←
28
فیضیه
قم
1639 ابوالحسن بن محمد حکیم رضوی 1115ق نسخ 159 شناسنامه ←
29
محمد هلال
آران کاشان
257 زین العابدین بن حاجی ابوالحسن سلخ ربیع الثانی 1117ق نسخ 188 شناسنامه ←
30
رضوی
مشهد
31651 بی‌کاتب ظاهراً 1120ق نسخ 254 شناسنامه ←