نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

حصول العلم و الحكمة

ḥuṣūl-ul ‘ilm wa-l ḥikma
36 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/24144
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #24144
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 13، ص 64 تا 66
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فلسفه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
جواب ابی سعید ابی الخير (jawāb-u abī-sa‘īd abi-l-xayr)
اثر مرتبط / وابسته به: حصول علم و حکمت = نامه ابی سعید به ابن سینا؛ ابوسعید ابوالخیر (357-440)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

پرسش ابوسعید ابوالخیر در مورد حصول العلم و الحکمة، و پاسخ از ابوعلی سینا. در برخی از نسخه‌ها قید شده که این نامه را شیخ در پاسخ ابن ژیلا نوشته اما ملاحظه متن سؤال و جواب مسلم می‌دارد که مخاطب شیخ الرئیس مردی بزرگ و مورد احترام فراوان شیخ بوده است و این شخص بدون تردید کسی جز ابن ژیلا است. ابی سعید می‌گوید من از هر جوینده‌ای می‌پرسم که حقیقت چیست، شما هم آنچه می‌دانید به من بگویید. شیخ به او می‌گوید که خدا را بشناس و با دانایی نیک بیاندیش.
آغاز اثر
« خطاب الشيخ العارف ابی سعید ابن ابی الخير الى الشيخ الرئيس ابن علی بن سینا ... ایها العالم وفقك الله لما ینبغی ورزقك من السعادة ... »
انجام اثر
« و معرفة الله اول الاوايل اليه يصعد الكلم الطيب و العمل الصالح يرفعه اقول قولی و استغفر الله و استهدیه و اتوب اليه و استکف و اساله ان تقربنی انه سمیع مجیب. و الحمدلله ...». »
سوابق و چاپ‌های اثر
در نامه دانشوران ناصری، جلد اول (تهران: 1296ق)؛ در رسائل ابن سینا، جلد دوم (استانبول: 1953م)؛ این گفتگو در عیون الانباء ابن ابی اصیبعه (ج 2 ص 9-10) و حالات و سخنان شیخ ابوسعید (چاپ ژوکوفسکی در پترزبورگ به سال 1217/1899 ص 7-64) و کشکول بهائی (ایران 1296 ص 623) و در آغاز نجات (چاپ قاهره به سال 1331 ص 5-12) و با ترجمه در نامه دانشوران (ج 1ص 6-72) و فرهنگ دهخدا در سرگذشت شیخ (ص 2-650) به چاپ رسیده.
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 663/4 (24 نسخه) مصنفات شیخ از دکتر مهدوی ص 8 (شماره 4/ و ) فهرست قنواتی شماره های: 260- 266 و 268

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● حصول العلم و الحكمة = جواب ابی سعید ابی الخير / فلسفه / عربی ḥuṣūl-ul ‘ilm wa-l ḥikma = jawāb-u abī-sa‘īd abi-l-xayr ابن سینا، حسین بن عبدالله، 370؟ - 428 قمری ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981 - 1038) وابسته به: حصول علم و حکمت = نامه ابی سعید به ابن سینا؛ ابوسعید ابوالخیر (357-440) پرسش ابوسعید ابوالخیر در مورد حصول العلم و الحکمة، و پاسخ از ابوعلی سینا. در برخی از نسخه‌ها قید شده که این نامه را شیخ در پاسخ ابن ژیلا نوشته اما ملاحظه متن سؤال و جواب مسلم می‌دارد که مخاطب شیخ الرئیس مردی بزرگ و مورد احترام فراوان شیخ بوده است و این شخص بدون تردید کسی جز ابن ژیلا است. ابی سعید می‌گوید من از هر جوینده‌ای می‌پرسم که حقیقت چیست، شما هم آنچه می‌دانید به من بگویید. شیخ به او می‌گوید که خدا را بشناس و با دانایی نیک بیاندیش. آغاز: خطاب الشيخ العارف ابی سعید ابن ابی الخير الى الشيخ الرئيس ابن علی بن سینا ... ایها العالم وفقك الله لما ینبغی ورزقك من السعادة ... آغاز جواب ابن سینا: وصل الخطاب الشیخ منبتاً عن جميع صنع الله لديه و سبوغ نعم الله عليه ... انجام: و معرفة الله اول الاوايل اليه يصعد الكلم الطيب و العمل الصالح يرفعه اقول قولی و استغفر الله و استهدیه و اتوب اليه و استکف و اساله ان تقربنی انه سمیع مجیب. و الحمدلله ...». چاپ: در نامه دانشوران ناصری، جلد اول (تهران: 1296ق)؛ در رسائل ابن سینا، جلد دوم (استانبول: 1953م)؛ این گفتگو در عیون الانباء ابن ابی اصیبعه (ج 2 ص 9-10) و حالات و سخنان شیخ ابوسعید (چاپ ژوکوفسکی در پترزبورگ به سال 1217/1899 ص 7-64) و کشکول بهائی (ایران 1296 ص 623) و در آغاز نجات (چاپ قاهره به سال 1331 ص 5-12) و با ترجمه در نامه دانشوران (ج 1ص 6-72) و فرهنگ دهخدا در سرگذشت شیخ (ص 2-650) به چاپ رسیده. [دنا 663/4 (24 نسخه)؛ مصنفات شیخ از دکتر مهدوی ص 8 (شماره 4/ و )؛ فهرست قنواتی شماره های: 260- 266 و 268]

نسخه‌های خطی این اثر

36 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
1559/7-ف بی‌کاتب 636ق نسخ 2 شناسنامه ←
2
دانشگاه
تهران
1190/7-ف بی‌کاتب 697ق - 3 شناسنامه ←
3
مجلس
تهران
14590/80 بی‌کاتب پنج‌شنبه 2 ربیع الاول 723ق تعلیق 1 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
14590/79 بی‌کاتب پنج‌شنبه 2 ربیع الاول 723ق نسخ 1 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
10071/14 بی‌کاتب قرن 8 نسخ 4 شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
5280/5 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 5 شناسنامه ←
7
علامه طباطبائی
شیراز
101/4 بی‌کاتب 1026ق نستعلیق - شناسنامه ←
8
مجلس
تهران
89608/22 بی‌کاتب حدود 1060ق نستعلیق 1 شناسنامه ←
9
دانشگاه
تهران
6616/25 احمد سروی 1071ق نسخ 2 شناسنامه ←
10
مدرسه معمارباشی
تهران
107/2 محمد جعفر غضنفر خرم آبادی ساکن مسجد کبیر عباسی 1079ق نسخ 2 شناسنامه ←
11
علومی یزدی، محمود
یزد
بدون شماره/5 بی‌کاتب 1079ق - - شناسنامه ←
12
دانشگاه
تهران
1030/7 سلیمان بن جمشید با تاریخ 1094ق تعلیق 1 شناسنامه ←
13
دانشگاه
تهران
1257/38 بی‌کاتب 1097ق - 2 شناسنامه ←
14
مجلس
تهران
2938/11 بی‌کاتب قرن 11 شکسته نستعلیق 4 شناسنامه ←
15
نمازی
خوی
660/12 اسدالله بن ظهیرالدین علی دوانی قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
16
دانشگاه
تهران
1481/2 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 22 شناسنامه ←
17
دانشگاه
تهران
1925/8 بی‌کاتب قرن 11 - 2 شناسنامه ←
18
دانشگاه
تهران
1079/5 بی‌کاتب قرن 11 تعلیق - شناسنامه ←
19
مجلس
تهران
4191 بی‌کاتب قرن 11 شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
20
مجلس
تهران
10029/47 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق، نسخ 3 شناسنامه ←
21
بیانی، مهدی (دکتر)
تهران
237/12 بی‌کاتب قرن 11 - - شناسنامه ←
22
دانشگاه
تهران
6217/3 عبدالواسع بن علامی 1100ق نستعلیق 1 شناسنامه ←
23
مرعشی
قم
11224/7 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 1 شناسنامه ←
24
ملک
تهران
2842/93 ابوالقاسم وفا قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
25
رضوی
مشهد
18391 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
26
گلپایگانی
قم
3318/4-17/98 بی‌کاتب 3 ربیع الثانی 1218ق نستعلیق، شکسته 4 شناسنامه ←
27
ملک
تهران
1329/1 بی‌کاتب 1239ق - - شناسنامه ←
28
دانشگاه
تهران
861/1 محمد بن حاجی ناد علی 21 محرم 1284ق نسخ 3 شناسنامه ←
29
دائرة المعارف
تهران
448/1-عکسی نامشخص - - - شناسنامه ←
30
دانشگاه
تهران
3/8798 بی‌کاتب قرن 14 - - شناسنامه ←