نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الحديقة الوردية فی السوانح المعراجية

al-ḥadīqat-ul wardīyya fī-s sawāniḥ-il mi‘rājīyya
27 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/23704
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #23704
تاریخ و سده تألیف: 1099 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 12، ص 889 تا 891
زبان و قالب: عربی
عناوین دیگر و هم‌تراز:
الوردية فی تحقيق سوانح المعراجية (al-wardīyya fī taḥqīq-i sawāniḥ-il mi‘rājīyya)
محل تألیف: سپاهان

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

قاضی سعید می‌گوید: بین اکثر ارباب تحقیق و عرفان فهم این مروی از ائمه مشکل افتاده چه خبر می‌گفت: «ان تكون الورد الاحمر كان من عرق صاحب المعراج فی تلك الليله و ان تكون الاصفر منه انما حدث من عرق براق». قاضی سعید می‌گوید برای رفع این مشکل این رساله را در سه «حدیقه» پرداختم: 1. الاشاره الى لمعة من وميض ادوار المعراج حسب ما اقتبست من انوار هذا السراج؛ 2. بیان سر تكون الورد من العرقین؛ 3. ذکر حدوث الحمرة عرق رسول الله و الصفره من عرق البراق. معراج در آن تأویل فلسفی و عرفانی می‌شود و در پایان آن سفارش می‌کند که راز را به نادانان نگویند. او این رساله را در گشودن این مشکل نوشته که چرا در علل الشرایع صدوق آمده که گل سرخ از خوی پیامبر در شب معراج و گل زرد از خوی براق که از چهارپایان بهشت است آفریده شده است با این که این دو پیش از معراج بوده‌اند. قمی می‌گوید که پیش از من کسی بدین اشکال پاسخ نگفت. او از راه عرفان آن را حل می‌کند. در آغاز دارد که معراج پیامبر هم جسمانی و هم نفسانی و هم عقلانی بوده است.
آغاز اثر
« الحمدلله الذى تعرج الملائكة و الروح اليه فی یوم كان مقداره خمسین الف سنة و الصلوة على شجرة النبوة التى اصلها ثابت و فرعها فی السماء السابعة ... »
انجام اثر
« فان فی انشاء اسرار الخلیل خروجا عن السبیل و اعتراضاً لسخط الله و غضبه و عناداً لأنبیائه و أولیائه، فالله خیر حافظاً و هو أرحم الراحمین. »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
مقدمه کلید بهشت چ 1355ق الذریعة 391/6 و 65/25 طبقات اعلام الشیعة 309/6

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الحديقة الوردية فی السوانح المعراجية = الوردية فی تحقيق سوانح المعراجية / کلام و اعتقادات، عرفان و تصوف، شرح حدیث / عربی al-ḥadīqat-ul wardīyya fī-s sawāniḥ-il mi‘rājīyya = al-wardīyya fī taḥqīq-i sawāniḥ-il mi‘rājīyya قاضی سعید قمی، محمد سعید بن محمد مفید، 1049 - 1103 ؟ قمری qāzī sa‘īd-e qomī, mohammad sa‘īd ebn-e mohammad mofīd (1640 - 1692) تاریخ تألیف: 19 جمادی الثانی 1099ق؛ محل تألیف: سپاهان قاضی سعید می‌گوید: بین اکثر ارباب تحقیق و عرفان فهم این مروی از ائمه مشکل افتاده چه خبر می‌گفت: «ان تكون الورد الاحمر كان من عرق صاحب المعراج فی تلك الليله و ان تكون الاصفر منه انما حدث من عرق براق». قاضی سعید می‌گوید برای رفع این مشکل این رساله را در سه «حدیقه» پرداختم: 1. الاشاره الى لمعة من وميض ادوار المعراج حسب ما اقتبست من انوار هذا السراج؛ 2. بیان سر تكون الورد من العرقین؛ 3. ذکر حدوث الحمرة عرق رسول الله و الصفره من عرق البراق. معراج در آن تأویل فلسفی و عرفانی می‌شود و در پایان آن سفارش می‌کند که راز را به نادانان نگویند. او این رساله را در گشودن این مشکل نوشته که چرا در علل الشرایع صدوق آمده که گل سرخ از خوی پیامبر در شب معراج و گل زرد از خوی براق که از چهارپایان بهشت است آفریده شده است با این که این دو پیش از معراج بوده‌اند. قمی می‌گوید که پیش از من کسی بدین اشکال پاسخ نگفت. او از راه عرفان آن را حل می‌کند. در آغاز دارد که معراج پیامبر هم جسمانی و هم نفسانی و هم عقلانی بوده است. آغاز: الحمدلله الذى تعرج الملائكة و الروح اليه فی یوم كان مقداره خمسین الف سنة و الصلوة على شجرة النبوة التى اصلها ثابت و فرعها فی السماء السابعة ... انجام: فان فی انشاء اسرار الخلیل خروجا عن السبیل و اعتراضاً لسخط الله و غضبه و عناداً لأنبیائه و أولیائه، فالله خیر حافظاً و هو أرحم الراحمین. [مقدمه کلید بهشت چ 1355ق؛ الذریعة 391/6 و 65/25؛ طبقات اعلام الشیعة 309/6]

نسخه‌های خطی این اثر

27 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رضوی
مشهد
21629 بی‌کاتب 1099ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
2
ملک
تهران
2856/4 محمد ابراهیم علی بن ابراهیم خان مقدس قزوینی 6 شوال 1099ق نستعلیق 89 شناسنامه ←
3
دائرة المعارف
تهران
1928/4-عکسی بی‌کاتب حدود 1119ق نسخ 17 شناسنامه ←
4
ملک
تهران
5761/7 محمد علی بن مظفر حسین 1197ق شکسته نستعلیق 4 شناسنامه ←
5
مدرسه صدر بازار
اصفهان
371/5 عبدالجلیل حسینی زنجانی قرن 12 نستعلیق 8 شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
1207/29 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 13 شناسنامه ←
7
دانشگاه
تهران
971/8 محمد حسن فانی پسر حاج عبدالرسول حسینی زنوزی صفر 1206ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
8
مدرسه غرب
همدان
646/16 محمد باقر بن سرخوش افشار 1217ق شکسته نستعلیق 10 شناسنامه ←
9
دانشگاه
تهران
3661/7 کاظم بن عنایت الله پنج‌شنبه 18 ربیع الثانی 1220ق شکسته نستعلیق 5 شناسنامه ←
10
ملی
تهران
831/4 غیاث الدین بن سید صدرالدین بارفروشی مازندرانی 1240ق - 9 شناسنامه ←
11
مجلس
تهران
1/8 خوئی بی‌کاتب 1247ق - 3 شناسنامه ←
12
ملک
تهران
1687/5 محمد اسمعیل بن علی اصغر موسوی هزارجریبی 1251ق نستعلیق - شناسنامه ←
13
مرعشی
قم
13217/9 محمد بن علی اصغر قاینی صفر 1255ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
14
ملک
تهران
2342/2 ابراهیم قزوینی شنبه 25 شعبان 1258ق نستعلیق 10 شناسنامه ←
15
مرعشی
قم
7351/6 نصیر بن میرزا باقر رشتی مشهور به ملا آقا بزرگ 1265ق - 5 شناسنامه ←
16
ملک
تهران
6329/3 بی‌کاتب جمادی الاول 1271ق - 4 شناسنامه ←
17
گوهرشاد
مشهد
1994/2 کوچک بن علی میقانی 21 ربیع الثانی 1279ق نستعلیق - شناسنامه ←
18
مجلس
تهران
12566/2 ابوالقاسم خوانساری رمضان 1286ق نسخ 13 شناسنامه ←
19
سپهسالار
تهران
7524/4 محمد علی کرمانشاهی 1297ق - 18 شناسنامه ←
20
وزیری
یزد
3006/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 5 شناسنامه ←
21
الهیات
تهران
652/4 محمد کاظم بی‌تاریخ نستعلیق 9 شناسنامه ←
22
دائرة المعارف
تهران
438/4-عکسی نامشخص - - - شناسنامه ←
23
قاضی طباطبائی
تبریز
بدون شماره/8 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
24
دانشگاه
تهران
6901/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
25
مرعشی
قم
10212/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 6 شناسنامه ←
26
مرعشی
قم
5081/6 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 8 شناسنامه ←
27
مجلس
تهران
4344/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 9 شناسنامه ←