شناسنامه کتابشناختی اثر
الحديقة الوردية فی السوانح المعراجية
al-ḥadīqat-ul wardīyya fī-s sawāniḥ-il mi‘rājīyya
27
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/23704
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #23704
پدیدآور / مؤلف:
قاضی سعید قمی، محمد سعید بن محمد مفید
تاریخ و سده تألیف:
1099 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 12، ص 889
تا 891
زبان و قالب:
عربی
عناوین دیگر و همتراز:
الوردية فی تحقيق سوانح المعراجية
(al-wardīyya fī taḥqīq-i sawāniḥ-il mi‘rājīyya)
محل تألیف:
سپاهان
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
قاضی سعید میگوید: بین اکثر ارباب تحقیق و عرفان فهم این مروی از ائمه مشکل افتاده چه خبر میگفت: «ان تكون الورد الاحمر كان من عرق صاحب المعراج فی تلك الليله و ان تكون الاصفر منه انما حدث من عرق براق». قاضی سعید میگوید برای رفع این مشکل این رساله را در سه «حدیقه» پرداختم: 1. الاشاره الى لمعة من وميض ادوار المعراج حسب ما اقتبست من انوار هذا السراج؛ 2. بیان سر تكون الورد من العرقین؛ 3. ذکر حدوث الحمرة عرق رسول الله و الصفره من عرق البراق. معراج در آن تأویل فلسفی و عرفانی میشود و در پایان آن سفارش میکند که راز را به نادانان نگویند. او این رساله را در گشودن این مشکل نوشته که چرا در علل الشرایع صدوق آمده که گل سرخ از خوی پیامبر در شب معراج و گل زرد از خوی براق که از چهارپایان بهشت است آفریده شده است با این که این دو پیش از معراج بودهاند. قمی میگوید که پیش از من کسی بدین اشکال پاسخ نگفت. او از راه عرفان آن را حل میکند. در آغاز دارد که معراج پیامبر هم جسمانی و هم نفسانی و هم عقلانی بوده است.
آغاز اثر
« الحمدلله الذى تعرج الملائكة و الروح اليه فی یوم كان مقداره خمسین الف سنة و الصلوة على شجرة النبوة التى اصلها ثابت و فرعها فی السماء السابعة ... »
انجام اثر
« فان فی انشاء اسرار الخلیل خروجا عن السبیل و اعتراضاً لسخط الله و غضبه و عناداً لأنبیائه و أولیائه، فالله خیر حافظاً و هو أرحم الراحمین. »
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
مقدمه کلید بهشت چ 1355ق
الذریعة 391/6 و 65/25
طبقات اعلام الشیعة 309/6
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الحديقة الوردية فی السوانح المعراجية = الوردية فی تحقيق سوانح المعراجية / کلام و اعتقادات، عرفان و تصوف، شرح حدیث / عربی
al-ḥadīqat-ul wardīyya fī-s sawāniḥ-il mi‘rājīyya = al-wardīyya fī taḥqīq-i sawāniḥ-il mi‘rājīyya
قاضی سعید قمی، محمد سعید بن محمد مفید، 1049 - 1103 ؟ قمری
qāzī sa‘īd-e qomī, mohammad sa‘īd ebn-e mohammad mofīd (1640 - 1692)
تاریخ تألیف: 19 جمادی الثانی 1099ق؛ محل تألیف: سپاهان
قاضی سعید میگوید: بین اکثر ارباب تحقیق و عرفان فهم این مروی از ائمه مشکل افتاده چه خبر میگفت: «ان تكون الورد الاحمر كان من عرق صاحب المعراج فی تلك الليله و ان تكون الاصفر منه انما حدث من عرق براق». قاضی سعید میگوید برای رفع این مشکل این رساله را در سه «حدیقه» پرداختم: 1. الاشاره الى لمعة من وميض ادوار المعراج حسب ما اقتبست من انوار هذا السراج؛ 2. بیان سر تكون الورد من العرقین؛ 3. ذکر حدوث الحمرة عرق رسول الله و الصفره من عرق البراق. معراج در آن تأویل فلسفی و عرفانی میشود و در پایان آن سفارش میکند که راز را به نادانان نگویند. او این رساله را در گشودن این مشکل نوشته که چرا در علل الشرایع صدوق آمده که گل سرخ از خوی پیامبر در شب معراج و گل زرد از خوی براق که از چهارپایان بهشت است آفریده شده است با این که این دو پیش از معراج بودهاند. قمی میگوید که پیش از من کسی بدین اشکال پاسخ نگفت. او از راه عرفان آن را حل میکند. در آغاز دارد که معراج پیامبر هم جسمانی و هم نفسانی و هم عقلانی بوده است.
آغاز: الحمدلله الذى تعرج الملائكة و الروح اليه فی یوم كان مقداره خمسین الف سنة و الصلوة على شجرة النبوة التى اصلها ثابت و فرعها فی السماء السابعة ...
انجام: فان فی انشاء اسرار الخلیل خروجا عن السبیل و اعتراضاً لسخط الله و غضبه و عناداً لأنبیائه و أولیائه، فالله خیر حافظاً و هو أرحم الراحمین.
[مقدمه کلید بهشت چ 1355ق؛ الذریعة 391/6 و 65/25؛ طبقات اعلام الشیعة 309/6]
نسخههای خطی این اثر
27 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
رضوی
مشهد
|
21629 | بیکاتب | 1099ق | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 2 |
ملک
تهران
|
2856/4 | محمد ابراهیم علی بن ابراهیم خان مقدس قزوینی | 6 شوال 1099ق | نستعلیق | 89 | شناسنامه ← |
| 3 |
دائرة المعارف
تهران
|
1928/4-عکسی | بیکاتب | حدود 1119ق | نسخ | 17 | شناسنامه ← |
| 4 |
ملک
تهران
|
5761/7 | محمد علی بن مظفر حسین | 1197ق | شکسته نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 5 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
371/5 | عبدالجلیل حسینی زنجانی | قرن 12 | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
1207/29 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 7 |
دانشگاه
تهران
|
971/8 | محمد حسن فانی پسر حاج عبدالرسول حسینی زنوزی | صفر 1206ق | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 8 |
مدرسه غرب
همدان
|
646/16 | محمد باقر بن سرخوش افشار | 1217ق | شکسته نستعلیق | 10 | شناسنامه ← |
| 9 |
دانشگاه
تهران
|
3661/7 | کاظم بن عنایت الله | پنجشنبه 18 ربیع الثانی 1220ق | شکسته نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 10 |
ملی
تهران
|
831/4 | غیاث الدین بن سید صدرالدین بارفروشی مازندرانی | 1240ق | - | 9 | شناسنامه ← |
| 11 |
مجلس
تهران
|
1/8 خوئی | بیکاتب | 1247ق | - | 3 | شناسنامه ← |
| 12 |
ملک
تهران
|
1687/5 | محمد اسمعیل بن علی اصغر موسوی هزارجریبی | 1251ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 13 |
مرعشی
قم
|
13217/9 | محمد بن علی اصغر قاینی | صفر 1255ق | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 14 |
ملک
تهران
|
2342/2 | ابراهیم قزوینی | شنبه 25 شعبان 1258ق | نستعلیق | 10 | شناسنامه ← |
| 15 |
مرعشی
قم
|
7351/6 | نصیر بن میرزا باقر رشتی مشهور به ملا آقا بزرگ | 1265ق | - | 5 | شناسنامه ← |
| 16 |
ملک
تهران
|
6329/3 | بیکاتب | جمادی الاول 1271ق | - | 4 | شناسنامه ← |
| 17 |
گوهرشاد
مشهد
|
1994/2 | کوچک بن علی میقانی | 21 ربیع الثانی 1279ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 18 |
مجلس
تهران
|
12566/2 | ابوالقاسم خوانساری | رمضان 1286ق | نسخ | 13 | شناسنامه ← |
| 19 |
سپهسالار
تهران
|
7524/4 | محمد علی کرمانشاهی | 1297ق | - | 18 | شناسنامه ← |
| 20 |
وزیری
یزد
|
3006/3 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 21 |
الهیات
تهران
|
652/4 | محمد کاظم | بیتاریخ | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 22 |
دائرة المعارف
تهران
|
438/4-عکسی | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 23 |
قاضی طباطبائی
تبریز
|
بدون شماره/8 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 24 |
دانشگاه
تهران
|
6901/3 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 25 |
مرعشی
قم
|
10212/4 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 26 |
مرعشی
قم
|
5081/6 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 27 |
مجلس
تهران
|
4344/4 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 9 | شناسنامه ← |