نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

حاشية الكشاف

ḥāšīyat-ul kaššāf
30 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 11 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/22643
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #22643
پدیدآور / مؤلف: طیبی، حسین بن محمد
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 12، ص 272 تا 274
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: تفسیر
عناوین دیگر و هم‌تراز:
فتوح الغيب في الكشف عن قناع الريب (futūḥ-ul ġayb fī-l kašf ‘an qinā‘-ir rayb) حاشيه طیبی (hāšīye-ye tībī)
اثر مرتبط / وابسته به: الکشاف عن حقایق غوامض التنزیل و عیون الاقاويل فی وجوه التأویل = تفسیر کشاف؛ زمخشری، محمود بن عمر (538-467)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرحی است بزرگ بر تفسیر کشاف زمخشری از شرف الدین حسن بن محمد بن عبدالله طیبی. محشی در آغاز این حاشیه چنین نگاشته است که: «در اثنای شروع به شرح، پیغمبر را به خواب دیدم جامی شیر به من داد، من از آن نوشیدم و بدو باز گردانیدم و ایشان نیز از آن نوشیدند. چون از خواب بر خواستم به شرح این تفسیر کاملاً مصمم شدم». در نسخه دانشگاه تهران ترتیب این کتاب چنین است که اول متن قرآن را به عنوان «التنزیل» نقل می‌کند و پس از آن زیر عنوان «الکشاف» عبارات زمخشری را می‌آورد و سپس به عنوان «الفتوح» مطالب خود را بیان می‌کند. این شرح در 4 جلد سامان یافته و با عناوین «قوله، قوله» می‌باشد.
آغاز اثر
« بسملة، الحمدلله الذی انزل علی عبده الکتاب و لم یجعل له عوجا و جعله قیما لاقامة اود ذوی الألباب ... »
انجام اثر
« لان هذا المنهج احوط و الى التحقيق اقرب و الله اعلم بحقيقة الحال »
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
انس التوحيد في تفسير آية العدل و التوحيد = انيس التوحيد؛ شوشتری، نورالله بن شرف الدین (956-1019) حاشية الكشاف = تلخيص فتوح الغيب في الكشف عن قناع الريب؛ تفتازانی، مسعود بن عمر (722-792) حاشية حاشية الكشاف؛ طوسی، علی بن محمد (-877) حاشية حاشية الكشاف؛ مولی عبدالکریم حاشية حاشية التفتازاني على الكشاف حاشية حاشية الكشاف حاشية حاشية الكشاف
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
معجم المؤلفین 53/4 قاهره، فؤاد سید 173/2 الاوقاف العامة بغداد 134/1 کشف الظنون 1478/2 کشاف الفهارس 29/3-33 ظاهریه 354/3-356

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● حاشية الكشاف = فتوح الغيب في الكشف عن قناع الريب = حاشيه طیبی / تفسیر / عربی ḥāšīyat-ul kaššāf = futūḥ-ul ġayb fī-l kašf ‘an qinā‘-ir rayb = hāšīye-ye tībī طیبی، حسین بن محمد، - 743؟ قمری tībī, hoseyn ebn-e mohammad (- 1343) وابسته به: الکشاف عن حقایق غوامض التنزیل و عیون الاقاويل فی وجوه التأویل = تفسیر کشاف؛ زمخشری، محمود بن عمر (538-467) شرحی است بزرگ بر تفسیر کشاف زمخشری از شرف الدین حسن بن محمد بن عبدالله طیبی. محشی در آغاز این حاشیه چنین نگاشته است که: «در اثنای شروع به شرح، پیغمبر را به خواب دیدم جامی شیر به من داد، من از آن نوشیدم و بدو باز گردانیدم و ایشان نیز از آن نوشیدند. چون از خواب بر خواستم به شرح این تفسیر کاملاً مصمم شدم». در نسخه دانشگاه تهران ترتیب این کتاب چنین است که اول متن قرآن را به عنوان «التنزیل» نقل می‌کند و پس از آن زیر عنوان «الکشاف» عبارات زمخشری را می‌آورد و سپس به عنوان «الفتوح» مطالب خود را بیان می‌کند. این شرح در 4 جلد سامان یافته و با عناوین «قوله، قوله» می‌باشد. آغاز: بسملة، الحمدلله الذی انزل علی عبده الکتاب و لم یجعل له عوجا و جعله قیما لاقامة اود ذوی الألباب ... انجام: لان هذا المنهج احوط و الى التحقيق اقرب و الله اعلم بحقيقة الحال [معجم المؤلفین 53/4؛ قاهره، فؤاد سید 173/2؛ الاوقاف العامة بغداد 134/1؛ کشف الظنون 1478/2؛ کشاف الفهارس 29/3-33؛ ظاهریه 354/3-356] شرح و حواشی: 1- انس التوحيد في تفسير آية العدل و التوحيد = انيس التوحيد؛ شوشتری، نورالله بن شرف الدین (956-1019) 2- حاشية الكشاف = تلخيص فتوح الغيب في الكشف عن قناع الريب؛ تفتازانی، مسعود بن عمر (722-792) 3- حاشية حاشية الكشاف؛ طوسی، علی بن محمد (-877) 4- حاشية حاشية الكشاف؛ مولی عبدالکریم 5- حاشية حاشية التفتازاني على الكشاف 6- حاشية حاشية الكشاف 7- حاشية حاشية الكشاف

نسخه‌های خطی این اثر

30 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
1327ط علی بن محمود شفروه 754ق نسخ 249 شناسنامه ←
2
ملی
تهران
771 محمد بن احمد بن محمد طبیب 782ق نسخ 442 شناسنامه ←
3
ملی
تهران
772 محمد بن احمد بن محمد طبیب 782ق نسخ 407 شناسنامه ←
4
ملی
تهران
773 محمد بن احمد بن محمد طبیب 782ق نسخ 404 شناسنامه ←
5
ملک
تهران
2172 بی‌کاتب شنبه 27 رمضان 794ق نسخ 229 شناسنامه ←
6
رضوی
مشهد
2531 بی‌کاتب 845ق نسخ - شناسنامه ←
7
ملی
تهران
774 محمد بن احمد بن محمد طبیب 872ق نسخ 395 شناسنامه ←
8
مرعشی
قم
10299 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 302 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
19453 بی‌کاتب قرن 9 نستعلیق، نسخ 288 شناسنامه ←
10
دانشگاه
تهران
100 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 259 شناسنامه ←
11
رضوی
مشهد
21781 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 184 شناسنامه ←
12
مرعشی
قم
4595 بی‌کاتب قرن 10 (شاید) نسخ 386 شناسنامه ←
13
رضوی
مشهد
1287 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 401 شناسنامه ←
14
الهیات
مشهد
351 احمد بن محمد بن سیف الدین جمادی الاول 918ق نسخ 292 شناسنامه ←
15
مولوی
مشهد
351 نامشخص - - - شناسنامه ←
16
مرعشی
قم
1208 بی‌کاتب 972ق نستعلیق 396 شناسنامه ←
17
ملک
تهران
1296 عبدالسلام بن ياسين بن علاء الدین بابلی غمری شافعی شنبه 26 ذیحجه 992ق نسخ 398 شناسنامه ←
18
ملی
تهران
444 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 262 شناسنامه ←
19
ملی
تهران
483 بی‌کاتب - نستعلیق، نسخ 289 شناسنامه ←
20
مدرسه نمازی
خوی
70 بی‌کاتب با تاریخ 1007ق نسخ - شناسنامه ←
21
ملک
تهران
1296 فضل الله بن محمد دوشنبه 1026ق نستعلیق 460 شناسنامه ←
22
رضوی
مشهد
1285 بی‌کاتب 1027ق نستعلیق 407 شناسنامه ←
23
رضوی
مشهد
1286 بی‌کاتب جمادی الثانی 1052ق نستعلیق 607 شناسنامه ←
24
مدرسه نمازی
خوی
69 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
25
مجلس
تهران
11995 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 231 شناسنامه ←
26
سلطنتی
تهران
1298 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 965 شناسنامه ←
27
مجلس
تهران
12128 بی‌کاتب بی‌تاریخ تحریری، بی‌کا، بی‌تا 369 شناسنامه ←
28
مجلس
تهران
12072 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 403 شناسنامه ←
29
مجلس
تهران
64 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 432 شناسنامه ←
30
مجلس
تهران
11992 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 211 شناسنامه ←