حاشیة الزوراء

● حاشیة الزوراء = رد الزوراء / فلسفه / عربی ḥāšīyat-uz zawrā’ = radd-uz zawrā’ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد، - 948 قمری daštakī šīrāzī, manṣūr ebn-e ṣadr-od-dīn mohammad (- 1542) وابسته به: الزوراء = تنبیه الراقدین؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908) ردی است بر «الزوراء» دوانی؛ عنوان‌های رساله: «ازالة شبهة، تنبیه، کشف غطاء و تفصیل، ایماض، اشارة، حکایة، هدایة، انارة ظلمة، کشف و تفصیل، تفصیل و توضیح، وضع، توطئة اجمالیه لتفصیل، زیادة تفصیل، تنبیه و ایقاظ، تذکرة و الزام، تذکرة و افحام، تفصیل و تحصیل بنقل مقال و شرح حال، ازالة شبهة و ازاحة ظلمة، تفصیل آخر بزیادة هدایة». در چند جا از رساله زوراء و «صاحب الزوراء» یاد شده و درباره او «الزندیق» گفته شده و مذهب او با مذهب ملاحده و فراعنه یکی دانسته است. نظر محشی تنها در رد دوانی است. آغاز: بسمله. اعوذ بالله من الشیطان الرجیم و لا حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم. نسالک اللهم التجرید عن غواشی الجلال و التفرید عن وساوس شیاطین الخیال ثم الصلوة علی غیاث الامة ازال بواضح برهانه شبه ارباب الجدال و ازاح بنیر بیانه ظلمات اصحاب الضلال و الاضلال و آله الهادین سبیل الهدایة الصارفین عنان العقول عن الغباوة و الغوایة و بعد یقول ... منصور بن محمد الحسینی الشیرازی هذه اشارات هادیة للضالین فی ظلمات الاوهام و الخیالات و تنبیهات منبهة للهابطین فی اوطئة المعضلات و مراقد الجهالات لاظهار انحراف بعض القاصرین من اجلة المعاصرین فان اناسا فی زماننا یحسبون دعایة شیطان الخیال نهایة وجدان ارباب الکمال فظنوا انهم متشبهون بارباب التوحید و اصحاب التجرید و التفرید لکن ارباب الانظار یعرفون سنن الرجال من حلیة الناعمات فی الحجال و خلاصة الذی ابتدعه هذا القاصر المعاصر لجلالة شانه و علو کعبه و مکانه مما سوله الشیطان فحسنه نهایة العلم و العرفان و غایة الکشف و البرهان علی ما اشار الیه فی رسالته الزوراء و فصله فی سایر کتبه و شرحها ان الاله تعالی مادة للممکنات کلها و ان الحوادث باسرها موجودة معا دفعة واحدة ازلا و ابدا و انما التجدد و التصرم فی نظرنا و هذا کما تری مما لا یخفی فساده شرعا و عقلا و انی حیث اردت رفع هذه الجهالة و دفع تلک الضلالة فعرضت لها فاوردت مقالة متکفلة لایرادها و ردها. انجام: و اما صاحب الزوراء حيث لوح و صرح بخلاف هذا لم يتيسر له تقريره فاضطرب اضطرابا و انكر انكارا و اضطر اضطرارا و اصرا اصرارا و هذا دليل على انه [دنا 215/4 (6 نسخه)؛ کشف الظنون 957/2؛ الذریعه 198/10 و 63/12؛ مجالس المومنین 230/2]