چهار گلزار

● چهار گلزار / ادبیات / فارسی čahār golzār مولوی نثار علی، محمد بن عبدالرحمن، ق13 قمری mowlavī nesār ‘alī, mohammad ebn-e ‘abd-or-rahmān (- 19c) اهدا به: مستر کورنر اوزلی تاریخ تألیف: 1270ق رساله مختصری در دستور زبان و صنایع ادبیات فارسی که مؤلف برای مستر کورنر اوزلی صاحب تألیف نموده است. او کتابش را در چهار «گلزار» و هر گلزار در چند «گل» تنظیم نموده: گلزار 1. دستور زبان فارسی در پنج «گل»: 1) بیان تقسیم اسمای حروف تهجی و تفصیل زبان پارسی، 2) اقسام افعال و اسامی حرکات و سکنات، 3) تشریح انواع حروف مفرده و مرکبه و تغییر و تبدیل بعضی حروف، 4) تقسیم اضافات و قاعده محمول بر قلب، 5) تفسیر اماله و ترخیم و قاعده متفرقات اسماء و غیره؛ گلزار 2. صنایع لفظی و معنوی، در دو «گل»: 1) در صنایع لفظی، 2) صنایع معنوی؛ گلزار 3. نظم و عروض، دو «گل»: 1) اقسام نظم و ابتدای شعر، 2) عروض؛ گلزار 4. تشبیه و استعاره و قافیه، در سه «گل»: 1) تشبیه، 2) استعاره، 3) قوافی. آغاز: بعد حمد بی حد ایزد صمد که لم یلد و لم یولد صفت او است و درود بیعد بر آن سرور که احمد نام و لولاک لما خلقت الافلاک نعت و شأن اوست و علی آله و اصحابه اجمعین اما بعد اضعف بندگان باری نثاری چنین گوید: که بنده را صاحب بلند اقبال دریا نوال روشن قیام مردم شناس. انجام: چرا که بی رعایت این قافیه صحیح نمی‌شود تمام شد نسخه چهار گزار ... غزل صنعت توشح که آن را اهل بلاغت موشح خوانند غزل ... هاتف ز فلک رسید و تاریخ نوشت ×× بر رنگ و بهار این فدا باغ بهشت چاپ: لاهور، 1268؛ کانپور، 1275ق؛ کانپور، سنگی، 1289، وزیری، 72 ص [الذریعة 314/5؛ نسخه‌های منزوی 2052/3؛ مشار فارسی 1687/2؛ دانشنامه ادب فارسی (شبهه قاره): 921/4؛ دنا 1140/3]