نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

جهود کشان

johūd-košān
/w/20895
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #20895
پدیدآور / مؤلف: ناشناخته
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 11، ص 227 تا 228
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: داستان تاریخ ایران

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رویدادها و عیاشی‌ها و ستمگری‌های عصر محمد شاه قاجار (1264) به روش رمان و داستان با طنز و شوخی و بعضی از سیاست‌های داخلی و خارجی و چگونگی تشکیلات اقلیت‌های مذهبی مخصوصاً یهودیان گزارش شده است. در شانزده «فصل»: 1. حرکت محمد شاه برای ییلاق و برگشتن از میان راه به شهر و گفتگوی شاطر سلیم با رفیقش ابراهیم و شرح سر گذشت خود؛ 2. حمله مردم بمحله یهودیها بتحریک امام جمعه؛ 3. پناهنده شدن منجمباشی به اصطبل و پیر مرد یهودی و دختر جوانش که سیدی او را دیده و ربوده و به خانه خود سپرده؛ 4. نهار شاهانه با حضور شاهزادگان و حاج میرزا آقاسی صدراعظم؛ 5. مذاکرات حاجی میرزا آقاسی با مشیرالملک پیشکار و راپرت ملاقات و مذاکرات بهمن میرزا با مترجم سفیر روس و هدایایی که به صدر اعظم می‌رسد؛ 6. احضار صدر اعظم به حضور شاه و مسخرگی ملاقاسم حسن الممالک و اظهارات حاج میرزا آقاسی در خیانت بهمن میرزا به شاه و دادن پنجاه هزار باجاقلو که پیشکار بهمن میرزا برای فرمانفرمائی آذربایجان به صدر اعظم داده و چوب خوردن بیگلر بیگی در حضور شاه و دادن انگشتری خود را به حاج میرزا آقاسی باری نشانه کور کردن بهمن میرزا؛ 7. ماه رمضان طهران در آن زمان و تحریک وعاظ مردم را به تاراج محله یهودی‌ها و ملاقات شاطر سلیم با محبوبه و نامزد سابق خود لیلا خانم و وقایع خانه بیگلری بیگی و دریافت هدایا و پیشکش‌ها؛ 8. منزل بهمن میرزا و میهمانی شاهزاده‌ها بافطار و خبر آوردن کنیزک فرمان محمد شاه را برای کور کردن او و فرار بهمن میرزا به سفارت روس؛ 9. مأموریت شاطر سلیم و ابراهیم برای مراقبت خانه بهمن میرزا و ورود میرغضب‌ها برای اجراء امر و دستگیری گماشتگان او و وقایع دیگر؛ 10. ورود شاطر سلیم به محله یهودی‌ها و اجتماع جهودها در کنیسه برای مذاکره در باب خلاصی یستیر و ساوَق و مذاکره خاخام و غیره؛ 11. حمام رفتن محمد شاه و رفتن حاج میرزا آقاسی به اندرون و ملاقات با خواجه باشی و مشاهده جسد سلیم خان که با یکی از زنان حرم موسوم به عایشه خانم رابطه نامشروع داشته و هر دو را با سگ و گربه‌ها در چوال کرده و به مجازات رسانیده بودند و مذاکره اتحاد صدر اعظم با خواجه باشی و وقایع دختر جهود و خانه امام جمعه؛ 12. ماه رمضان طهران و ملاقات شاطر سلیم با لیلاخانم در مسجد و وعظ امام جمعه علیه بهمن میرزا و انگیختن سید مردم را علیه جهودها و قتل عام آنها که زن او را ربوده‌اند (نامزد یستیر) و بست نشستن جهودان در خانه امام و آگاه شدن سید و مطالبه زن خود را و میل حضرت امام به تصرف آن زن؛ 13. گرانی و نایابی نان در اثر احتکار مالکین و احجاف خبازان و شکایت مردم و معزول شدن حاکم و برقراری اکبر میرزا به جای او؛ 14. هجوم عموم به محله کلیمیان و فرار دادن یاسمن دختر جهود در او جریان اندرون و آگاهی زن امام جمع از میل امام و همراهی و دلسوزی با دختر جهود و غیره؛ 15. بالا گرفتن کار نان و غوغای مردم و مجازات نمودن اکبر میرزای حکمران یک نفر از نانواها را به زنده در تنور گذاردن و امر به غارت انبار یکی از محتکرین و فراوان شدن نان و آرام نمودن شهر و رفتن نزد بیگلربیگی و استنطاق از محبوسین و مجازات بابی‌ها و مقصرین برای مرعوب کردن مردم و تماشا رفتن اهالی در سبز میدان و رای و فتوای امام جمعه بر بیحقی سید در ادعای زوجیت دختر جهود و کینه گرفتن سید از امام جمعه و تدبیرات شاطر سلیم برای انتقام و غیره؛ 16. طمع امام به همسری با دختر جهود و رام و آرام شدن او به دستور زن امام جمع و ورود و پنهان شدن سید به دستیاری شاطر سلیم در خانه امام و کشته شدن امام به دست سید و فرار یستیر و نامزدش و متهم شدن جهودها به قتل و حمله مردم به محله برای جهودکشان و دیگر وقایع و پایان داستان.
آغاز اثر
« فصل اول شاهنشاه عالمیان پناه محمد شاه قاجار طاب الله ثراه هر ساله علی الرسم اوایل تابستان عزیمت ییلاقات دماوند فرموده که دفع گرمای سوزان را در خیام گلرنگ و آغوش خانمهای شوخ و شنگ بگذرانند »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
فهرستواره منزوی 949/2

متن فنخا

● جهود کشان / داستان، تاریخ ایران / فارسی johūd-košān رویدادها و عیاشی‌ها و ستمگری‌های عصر محمد شاه قاجار (1264) به روش رمان و داستان با طنز و شوخی و بعضی از سیاست‌های داخلی و خارجی و چگونگی تشکیلات اقلیت‌های مذهبی مخصوصاً یهودیان گزارش شده است. در شانزده «فصل»: 1. حرکت محمد شاه برای ییلاق و برگشتن از میان راه به شهر و گفتگوی شاطر سلیم با رفیقش ابراهیم و شرح سر گذشت خود؛ 2. حمله مردم بمحله یهودیها بتحریک امام جمعه؛ 3. پناهنده شدن منجمباشی به اصطبل و پیر مرد یهودی و دختر جوانش که سیدی او را دیده و ربوده و به خانه خود سپرده؛ 4. نهار شاهانه با حضور شاهزادگان و حاج میرزا آقاسی صدراعظم؛ 5. مذاکرات حاجی میرزا آقاسی با مشیرالملک پیشکار و راپرت ملاقات و مذاکرات بهمن میرزا با مترجم سفیر روس و هدایایی که به صدر اعظم می‌رسد؛ 6. احضار صدر اعظم به حضور شاه و مسخرگی ملاقاسم حسن الممالک و اظهارات حاج میرزا آقاسی در خیانت بهمن میرزا به شاه و دادن پنجاه هزار باجاقلو که پیشکار بهمن میرزا برای فرمانفرمائی آذربایجان به صدر اعظم داده و چوب خوردن بیگلر بیگی در حضور شاه و دادن انگشتری خود را به حاج میرزا آقاسی باری نشانه کور کردن بهمن میرزا؛ 7. ماه رمضان طهران در آن زمان و تحریک وعاظ مردم را به تاراج محله یهودی‌ها و ملاقات شاطر سلیم با محبوبه و نامزد سابق خود لیلا خانم و وقایع خانه بیگلری بیگی و دریافت هدایا و پیشکش‌ها؛ 8. منزل بهمن میرزا و میهمانی شاهزاده‌ها بافطار و خبر آوردن کنیزک فرمان محمد شاه را برای کور کردن او و فرار بهمن میرزا به سفارت روس؛ 9. مأموریت شاطر سلیم و ابراهیم برای مراقبت خانه بهمن میرزا و ورود میرغضب‌ها برای اجراء امر و دستگیری گماشتگان او و وقایع دیگر؛ 10. ورود شاطر سلیم به محله یهودی‌ها و اجتماع جهودها در کنیسه برای مذاکره در باب خلاصی یستیر و ساوَق و مذاکره خاخام و غیره؛ 11. حمام رفتن محمد شاه و رفتن حاج میرزا آقاسی به اندرون و ملاقات با خواجه باشی و مشاهده جسد سلیم خان که با یکی از زنان حرم موسوم به عایشه خانم رابطه نامشروع داشته و هر دو را با سگ و گربه‌ها در چوال کرده و به مجازات رسانیده بودند و مذاکره اتحاد صدر اعظم با خواجه باشی و وقایع دختر جهود و خانه امام جمعه؛ 12. ماه رمضان طهران و ملاقات شاطر سلیم با لیلاخانم در مسجد و وعظ امام جمعه علیه بهمن میرزا و انگیختن سید مردم را علیه جهودها و قتل عام آنها که زن او را ربوده‌اند (نامزد یستیر) و بست نشستن جهودان در خانه امام و آگاه شدن سید و مطالبه زن خود را و میل حضرت امام به تصرف آن زن؛ 13. گرانی و نایابی نان در اثر احتکار مالکین و احجاف خبازان و شکایت مردم و معزول شدن حاکم و برقراری اکبر میرزا به جای او؛ 14. هجوم عموم به محله کلیمیان و فرار دادن یاسمن دختر جهود در او جریان اندرون و آگاهی زن امام جمع از میل امام و همراهی و دلسوزی با دختر جهود و غیره؛ 15. بالا گرفتن کار نان و غوغای مردم و مجازات نمودن اکبر میرزای حکمران یک نفر از نانواها را به زنده در تنور گذاردن و امر به غارت انبار یکی از محتکرین و فراوان شدن نان و آرام نمودن شهر و رفتن نزد بیگلربیگی و استنطاق از محبوسین و مجازات بابی‌ها و مقصرین برای مرعوب کردن مردم و تماشا رفتن اهالی در سبز میدان و رای و فتوای امام جمعه بر بیحقی سید در ادعای زوجیت دختر جهود و کینه گرفتن سید از امام جمعه و تدبیرات شاطر سلیم برای انتقام و غیره؛ 16. طمع امام به همسری با دختر جهود و رام و آرام شدن او به دستور زن امام جمع و ورود و پنهان شدن سید به دستیاری شاطر سلیم در خانه امام و کشته شدن امام به دست سید و فرار یستیر و نامزدش و متهم شدن جهودها به قتل و حمله مردم به محله برای جهودکشان و دیگر وقایع و پایان داستان. آغاز: فصل اول شاهنشاه عالمیان پناه محمد شاه قاجار طاب الله ثراه هر ساله علی الرسم اوایل تابستان عزیمت ییلاقات دماوند فرموده که دفع گرمای سوزان را در خیام گلرنگ و آغوش خانمهای شوخ و شنگ بگذرانند [فهرستواره منزوی 949/2]

نسخه‌های خطی این اثر

3 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
11340 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
5862 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 111 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
2878 و 4728-ف بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 84 شناسنامه ←