جوامع جالینوس

● جوامع جالینوس = جوامع الاسکندرانیین لکتب جالینوس / طب / عربی jawāmi‘-u jālīnūs = jawāmi‘-ul iskandarānīyīn li-kutub-i jālīnūs جالینوس، 129 - 199 میلادی jālīnūs (129 - 199) در قرن 6 میلادی تنی چند از اطبا یعنی انقیلائوس، استفانوس، جیسیوس و مارینوس 16 اثر جالینوس را ویرایش کردند. بدانگونه که ابوالفرج بن هندو توضیح می‌دهد آنان مدعی بودند که توانسته‌اند با فراهم آوردن مجموعه‌ای برگرفته از نوشته‌های جالینوس نیاز به متون اصلی کتاب‌های او را غیرضروری سازند. درباره نحوه اختصار ابن جلجل می‌گوید که عبارت هر یک از قسمت‌های منتخب دست‌نخورده باقی مانده است. در این مجموعه آثار نه 16، بلکه 28 کتاب وجود دارد که ضمن آنها 5 کتاب تشریح، 6 کتاب نشانه‌شناسی و 4 کتاب مربوط به نبض جالینوس هر کدام در یک کتاب خلاصه و ادغام شده است. این کتاب‌ها بر حسب عناوین اصلی چنین اند: 1. کتب فرق الطب المسمى اراسیس؛ 2. کتاب الصناعة الصغیرة یا الصناعة الطبیة؛ 3. کتاب فی النبض إلى طثرون و إلى سائر المتعلمین؛ 4. کتاب إلى إغلوقون؛ 5. کتاب الاسطقسات؛ 6. کتاب المزاج؛ 7. کتاب فی القوى الطبیعیة؛ 8. کتاب التشریح (متشکل از تشریح العظام، تشریح العضل، تشریح العصب، تشریح العروق غیرالضوارب، تشریح العروق الضوارب؛ 9. کتاب العلل و الاعراض (شامل أصناف الامراض، اسباب الامراض، اصناف الاعراض، اسباب الاعراض)؛ 10. کتاب تعرف علل الأعضاء الباطنة؛ 11. کتاب النبض الکبیر؛ 12. کتاب البحران؛ 13. کتاب ایام البحران؛ 14. کتاب اصناف الحمیات؛ 15. کتاب حیلة البرء؛ 16. کتاب تدبیر الأصحاء یا کتاب فی الحیلة لحفظ الصحة. بیشتر این کتاب‌ها را حنین ترجمه کرده است، قسمت‌هایی را هم حبیش ترجمه و حنین اصلاح کرده است. (سزگین) چاپ: مصر، قاهره [تاریخ نگارشهای عربی (سزگین)، ج3: صص 9-208]