جلاء القلوب

● جلاء القلوب / کلام و اعتقادات / عربی jalā’-ul qulūb برکلی، محمد بن پیرعلی، 929 - 981 قمری berkelī, mohammad ebn-e pīr-‘alī (1523 - 1574) تاریخ تألیف: دوشنبه 7 ذیحجه 971ق رساله مختصری در اصول و فروع دین و اخلاق است که از احادیث نبوی برگرفته شده است. شامل: 1. ما یزهد عن الدنیا و یرغب الاخری؛ 2. نصایح و مواعظ علی سبیل العموم؛ 3. ما له نوع من الاختصاص؛ 4. ما یتعلقبذکر الموت؛ 5. ما یلزم من الوصایا و یستحب؛ 6. ما یسن و یستحب فی حال الاحتضار و ما بعده؛ 7. ما ینفع الموتی؛ خاتمه فی سعة رحمة الله تعالی و سبقها و غلبتها علی غضب الله تعالی. در دیباچه از رساله‌ای که پیش از این به زبان ترکی در اصول دین نگاشته بود یاد می‌کند. ما «الطریقة المحمدیه» [مرعشی] او را می‌شناسیم که به فارسی گزارش شده است [فهرستواره منزوی]. نسخه دیگری از «جلاء القلوب» در موصل هست (موصل، چلبی 33) که در آنجا زبان آن «ترکی» یاد کرده شده شاید ترجمه این باشد. آغاز: بسملة، الحمدلله الذی جعل اللیل و النهار خلفة لمن أراد أن یذکر أو أراد شکوراً و خلق الموت ... اما بعد فقد روی مسلم ... فالفنا رسالة منطویة علی أصول الدین و فروعه مما لابد لکل إنسان منه رجاء ... و کتبناها بالترکیة لیع نفعها ... و لقد رأیت فی هذا الشأن رسائل فیها أمور کثیرة لم نجد لها ... أن أکتب رسالة فی هذا الشأن کتبت هذه الرسالة لیکون صیقلاً للصدور و جلاء للقلوب و ذخیرة لنا یوم الدین ... انجام: فقال رسول الله صلی الله علیه و سلم الله أرحم بعباده ... یقول العبد الضعیف عصمنا الله أن قال قائل فیلزم علی هذا ... إنک أنت الغفور الرحیم و الجواد الکریم و البر الرحیم ذوالفضل العظیم؛ تم الکتاب [کشف الظنون 592/1؛ فؤاد سید 219/1؛ زرکلی 61/6؛ معجم التاریخ التراث الاسلامی 2987/4] شرح و حواشی: 1- ضیاء القلوب فی شرح جلاء القلوب؛ زنجانی، اسحاق بن حسن (- 1100)