جبر و اختیار

● جبر و اختیار = جواب مکتوب امیر حسینعلی خان / کلام و اعتقادات / فارسی jabr va extīyār = javāb-e maktūb-e amīr hoseyn-‘alī xān آقا جمال خوانساری، محمد بن حسین، - 1125 قمری āqā jamāl-e xānsārī, mohammad ebn-e hoseyn (- 1713) اهدا به: شاه سلطان حسین صفوی پاسخ نامه‌ای است که حسینعلی خان والی نگاشته و در آن از جبر و اختیار بحث می‌کند. این پاسخ با استناد به بعضی از آیات و اخبار و انشای شیوای ادبی نگاشته شده است. دارای مقدمه و مطالبی همچون: قاعده حسن و قبح و بیان فساد مذهب اشاعره، حدیث وصایای ابوذر، آیاتی که دلالت بر جبر دارند، تعارض احادیث در مسائل ترس و ... آغاز: بسمله سزاوار حمد و ثنای نامحدود فاعل مختاری تواند بود که مرآت مصلحت نمای قدرتش بر وجه احسن به تجلی محاسن آثار آراسته از ارتسام قبایح کردار مصفا است انجام: که در من چنین و چنین واقع شد و خواهد شد. عصمنا الله و ایاکم شرور الدنیا و فتنتها و اجارنا من جورها و محنها و رزقنا و ایاکم خیر العاقبة و حسن الخاتمة بمحمد (ص) خاتم الرسالة و آله اولی الهدایة و الدلالة تم چاپ: توسط عبدالله نورانی، در سال 1359ش، در 24 صفحه؛ ضمن الرسائل، با تحقیق علی اکبر زمانی نژاد، در سال 1378ش، از طرف کنگره بزرگداشت آقا حسین خوانساری [الذریعه 83: 5؛ فهرستواره منزوی 122/6 و 244/9]