نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الجامع للشرایع

al-jāmi‘ li-š-šarāyi‘
24 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/18685
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #18685
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 9، ص 949 تا 950
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
جامع الشرایع (jāmi‘-uš šarāyī‘)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

دوره کامل و مختصر فقه فتوایی است. این کتاب به نام «جامع الشرایع» (کنتوری 153؛ مستدرک 462 از رجال ابن داود و ریاض؛ الذریعه 61: 5) و جامع یحیی بن سعید (سپهسالار 385: 1) نیز خوانده شده است. از طهارت است تا دیات و در پایان دیات «اصل» ظریف بن ناصح آورده شده است. آن را در جمادی الثانی سال 681ق بر او خوانده‌اند (الذریعه 61: 5). مسائل فقهی در آن فتوایی و بدون استدلال است. درباره این کتاب گفته‌اند: «لیس فی الناس فقیه مثل یحیی بن سعید ×× صنف الجامع فقها قد حوی کل شرید». برخی درباره‌اش گفته‌اند: «یا سعید الجدود یابن سعید ×× انت یحیی و العلم باسمک یحیی / ما رأینا کمثل بحثک بحثا ×× ظنه العالم المحقق و حیا». از دیباچه برمی‌آید خود او بدان نام بالا را داده و نوید داده است که پس از انجام رساندن آن کتابی گسترده‌تر و دارای مسئله‌های اختلافی و اتفاقی با دلایل بنویسد.
آغاز اثر
« بسمله، الحمدلله الذی ابتدأ (عباده) بالنعم و ايدهم بالقدر و ارشدهم بالدلیل و هدا هم سواء السبیل ... اما بعد فقد عزمت على جمع کتاب فی مجرد الفقه حاو للاصول جامع للابواب و الفصول و سمیته «الکتاب الجامع للشرایع» ... و قد اجمعت انشاءالله على عمل کتاب اذكر فيه الخلاف و الوفاق و وجوه الاقوال و ادلة المسائل عند الفراغ من هذا بتوفیق الله تعالى. كتاب الطهارة. باب المياه. قال الله تعالى و انزلنا من السماء ماء طهورا. و لا يجوز ازالة النجاسة و رفع الحدث الا بالماء المطلق ... »
انجام اثر
« فلا يكون في الجنة بعد النبيين والصديقين ارفع درجة منه. و الوصية طويلة اخذ منها موضع الحاجة و لاقوة الابالله العلی العظیم. »
سوابق و چاپ‌های اثر
قم، 1405ق، با تصحیح مؤسسه سیدالشهداء
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 61/5 مکتبة امیر المومنین 297/1 دنا 583/3 (25 نسخه)

متن فنخا

● الجامع للشرایع = جامع الشرایع / فقه / عربی al-jāmi‘ li-š-šarāyi‘ = jāmi‘-uš šarāyī‘ ابن سعید، یحیی بن احمد، 601 - 689 ؟ قمری ebn-e sa‘īd, yaḥyā ebn-e aḥmad (1205 - 1291) دوره کامل و مختصر فقه فتوایی است. این کتاب به نام «جامع الشرایع» (کنتوری 153؛ مستدرک 462 از رجال ابن داود و ریاض؛ الذریعه 61: 5) و جامع یحیی بن سعید (سپهسالار 385: 1) نیز خوانده شده است. از طهارت است تا دیات و در پایان دیات «اصل» ظریف بن ناصح آورده شده است. آن را در جمادی الثانی سال 681ق بر او خوانده‌اند (الذریعه 61: 5). مسائل فقهی در آن فتوایی و بدون استدلال است. درباره این کتاب گفته‌اند: «لیس فی الناس فقیه مثل یحیی بن سعید ×× صنف الجامع فقها قد حوی کل شرید». برخی درباره‌اش گفته‌اند: «یا سعید الجدود یابن سعید ×× انت یحیی و العلم باسمک یحیی / ما رأینا کمثل بحثک بحثا ×× ظنه العالم المحقق و حیا». از دیباچه برمی‌آید خود او بدان نام بالا را داده و نوید داده است که پس از انجام رساندن آن کتابی گسترده‌تر و دارای مسئله‌های اختلافی و اتفاقی با دلایل بنویسد. آغاز: بسمله، الحمدلله الذی ابتدأ (عباده) بالنعم و ايدهم بالقدر و ارشدهم بالدلیل و هدا هم سواء السبیل ... اما بعد فقد عزمت على جمع کتاب فی مجرد الفقه حاو للاصول جامع للابواب و الفصول و سمیته «الکتاب الجامع للشرایع» ... و قد اجمعت انشاءالله على عمل کتاب اذكر فيه الخلاف و الوفاق و وجوه الاقوال و ادلة المسائل عند الفراغ من هذا بتوفیق الله تعالى. كتاب الطهارة. باب المياه. قال الله تعالى و انزلنا من السماء ماء طهورا. و لا يجوز ازالة النجاسة و رفع الحدث الا بالماء المطلق ... انجام: فلا يكون في الجنة بعد النبيين والصديقين ارفع درجة منه. و الوصية طويلة اخذ منها موضع الحاجة و لاقوة الابالله العلی العظیم. چاپ: قم، 1405ق، با تصحیح مؤسسه سیدالشهداء [الذریعة 61/5؛ مکتبة امیر المومنین 297/1؛ دنا 583/3 (25 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

24 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
شورا
تهران
4775 بی‌کاتب رمضان 913ق نستعلیق 255 شناسنامه ←
2
دانشگاه
تهران
1476/2 بی‌کاتب رمضان 1113ق نسخ 172 شناسنامه ←
3
الهیات
تهران
452/2 احمد بن ابوالفتح شریف اصفهانی 1203ق نسخ 44 شناسنامه ←
4
مؤسسه حضرت آیة الله العظمی بروجردی
قم
334/1 بی‌کاتب 1228ق نسخ 80 شناسنامه ←
5
رضوی
مشهد
ض9811 ابوالحسن بن ابوالقاسم بن علی اشرف 1231ق نسخ 77 شناسنامه ←
6
ملک
تهران
2133/1 بی‌کاتب شنبه 2 صفر 1233ق نسخ 160 شناسنامه ←
7
دانشگاه
تهران
1005/2 محمد بن محسن خراسانی الکدینی دوشنبه 13 رمضان 1237ق نسخ 167 شناسنامه ←
8
مرعشی
قم
5870 بی‌کاتب صفر 1240ق نسخ 192 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
19810 بی‌کاتب جمادی الثانی 1246ق نسخ 128 شناسنامه ←
10
مؤسسه حضرت آیة الله العظمی بروجردی
قم
74 عبدالله الویری 24 ربیع الاول 1256ق نسخ 180 شناسنامه ←
11
مرکز احیاء
قم
3745 بی‌کاتب صفر 1258ق نسخ 198 شناسنامه ←
12
شورا
تهران
4325/2 ابوالحسن بن علی 1258ق نسخ 146 شناسنامه ←
13
رضوی
مشهد
ض14586 محمد بن اسماعیل بن احمد 1294ق نسخ 332 شناسنامه ←
14
رضوی
مشهد
20533 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 108 شناسنامه ←
15
گلپایگانی
قم
395/4-3/15 علی بن محمد علی حسینی مشهدی خراسانی قرن 13 نسخ 82 شناسنامه ←
16
مؤسسه حضرت آیة الله العظمی بروجردی
قم
58/5 نورالدین بن امین طریحی قرن 13 نسخ 101 شناسنامه ←
17
مروی
تهران
659/3 بی‌کاتب قرن 13 - - شناسنامه ←
18
حقوق
تهران
216/3 - ج بی‌کاتب قرن 13 - 86 شناسنامه ←
19
رضوی
مشهد
38056 ابراهیم بن علی اصغر ربیع الاول 1302ق نستعلیق 200 شناسنامه ←
20
شیخ علی حیدر
مشهد
615 نامشخص - - - شناسنامه ←
21
مسجد اعظم
قم
3951 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 106 شناسنامه ←
22
مسجد اعظم
قم
424 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 166 شناسنامه ←
23
سپهسالار
تهران
2660 بی‌کاتب بی‌تاریخ شکسته نستعلیق 199 شناسنامه ←
24
شورا
تهران
11669/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ ثلث، نسخ 179 شناسنامه ←