نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الجامع الصفوی

al-jāmi‘-uṣ ṣafawī
13 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/18601
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #18601
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 9، ص 892 تا 893
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و هم‌تراز:
رد بر نوح افندی (rad bar nūh afandī)
اهدا / به درخواست: شاه صفی صفوی (1038-1052ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

از مؤلفات مفصل تحقیقی در مبحث امامت است. در دیباچه نامی برای کتاب ذکر نشده است. در برخی از کتب تراجم به نام «کتاب جواب مفتی الروم» و در آخر این نسخه به نام «جامع صفوی» ضبط شده است. انگیزه این تألیف این بوده که آنگاه که سلطان مراد چهارم عثمانی به محاصره بغداد پرداخت مفتی کشور عثمانی به نام نوح افندی به اباحه خون و مال مردان و برده نمودن زنان شیعیان فتوا داد. امیر شرف الدین علی شولستانی از فقهای وقت مقیم در نجف ماجرا را به مؤلف این کتاب نوشت. مؤلف با نقل فتوای مذکور (در مقدمه) این کتاب را بر مبنای استدلال و استشهاد به گفتار اهل سنت و جماعت و دور از عصبیت به رد و ابطال آن پرداخت. صاحب الذریعة می‌گوید: «کتاب فارسی بزرگی است در امامت در دو جلد و به نام شاه صفی صفوی نوشته شده است؛ و در مقدمه، فهرست مطالب کتاب را مفصلاً می‌آورد و در پاسخ گفته‌های شیخ نوح سخنان مفصل می‌گوید». این گفتار درست به نظر نمی‌آید و گویا ترجمه این کتاب را دیده‌اند که دارای این مشخصات بوده، و در نسخه‌های منزوی (928/2) می‌گوید: دیباچه و مقدمه نسخه سپهسالار به فارسی و باقی آن به عربی است. این کتاب سه جلد است و جلد اول دارای مقدمه‌ای است در معرفی کتاب به فارسی نگارش یافته و گویا از آن مؤلف نیست.
آغاز اثر
« بعد حمدالله رب العالمین ... ان بعض اخوان الدین و خلان الیقین اعزالناس علی و اقربهم زلفی لدى سید المحققین فی عصره ... »
انجام اثر
« والله لا يدخل النار منكم رجل واحد فتنافسوا فی الدرجات واكدوا اعدائكم بالورع. »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 62/5 نسخه‌های منزوی 928/2 دنا 566/3 روضات الجنات 409 فهرستواره منزوی 243/9

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الجامع الصفوی = رد بر نوح افندی / کلام و اعتقادات / عربی al-jāmi‘-uṣ ṣafawī = rad bar nūh afandī طغائی کمره ای، علینقی بن محمد هاشم، 953 - 1060 ؟ قمری toqā’ī kamare’ī, ‘alī-naqī ebn-e mohammad hāšem (1547 - 1650) اهدا به: شاه صفی صفوی (1038-1052ق) از مؤلفات مفصل تحقیقی در مبحث امامت است. در دیباچه نامی برای کتاب ذکر نشده است. در برخی از کتب تراجم به نام «کتاب جواب مفتی الروم» و در آخر این نسخه به نام «جامع صفوی» ضبط شده است. انگیزه این تألیف این بوده که آنگاه که سلطان مراد چهارم عثمانی به محاصره بغداد پرداخت مفتی کشور عثمانی به نام نوح افندی به اباحه خون و مال مردان و برده نمودن زنان شیعیان فتوا داد. امیر شرف الدین علی شولستانی از فقهای وقت مقیم در نجف ماجرا را به مؤلف این کتاب نوشت. مؤلف با نقل فتوای مذکور (در مقدمه) این کتاب را بر مبنای استدلال و استشهاد به گفتار اهل سنت و جماعت و دور از عصبیت به رد و ابطال آن پرداخت. صاحب الذریعة می‌گوید: «کتاب فارسی بزرگی است در امامت در دو جلد و به نام شاه صفی صفوی نوشته شده است؛ و در مقدمه، فهرست مطالب کتاب را مفصلاً می‌آورد و در پاسخ گفته‌های شیخ نوح سخنان مفصل می‌گوید». این گفتار درست به نظر نمی‌آید و گویا ترجمه این کتاب را دیده‌اند که دارای این مشخصات بوده، و در نسخه‌های منزوی (928/2) می‌گوید: دیباچه و مقدمه نسخه سپهسالار به فارسی و باقی آن به عربی است. این کتاب سه جلد است و جلد اول دارای مقدمه‌ای است در معرفی کتاب به فارسی نگارش یافته و گویا از آن مؤلف نیست. آغاز: بعد حمدالله رب العالمین ... ان بعض اخوان الدین و خلان الیقین اعزالناس علی و اقربهم زلفی لدى سید المحققین فی عصره ... انجام: والله لا يدخل النار منكم رجل واحد فتنافسوا فی الدرجات واكدوا اعدائكم بالورع. [الذریعة 62/5؛ نسخه‌های منزوی 928/2؛ دنا 566/3؛ روضات الجنات 409؛ فهرستواره منزوی 243/9]

نسخه‌های خطی این اثر

13 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
2900 بی‌کاتب چهارشنبه 5 ذیقعده 1055ق (شاید تاریخ تألیف باشد) نسخ 262 شناسنامه ←
2
دانشگاه
تهران
3026-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
3
رضوی
مشهد
9773 بی‌کاتب احتمالاً قرن 12 نسخ 185 شناسنامه ←
4
ملک
تهران
1607 بی‌کاتب قرن 11 و 12 نسخ 330 شناسنامه ←
5
سپهسالار
تهران
4722 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 279 شناسنامه ←
6
رضوی
مشهد
127 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 263 شناسنامه ←
7
مرعشی
قم
3654 بی‌کاتب با تاریخ 1177ق نسخ 293 شناسنامه ←
8
مرعشی
قم
4046 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 338 شناسنامه ←
9
مرکز احیاء
قم
2728 بی‌کاتب 1252ق نستعلیق 356 شناسنامه ←
10
مرکز احیاء
قم
2900 محمد صادق بن حاجی محمد کاظم طهرانی 1253ق نستعلیق 210 شناسنامه ←
11
رضوی
مشهد
21339 احمد بن محمد رضا خوانساری - نستعلیق 653 شناسنامه ←
12
شورا
تهران
5363 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 182 شناسنامه ←
13
گلپایگانی
قم
6822-35/2 نامشخص - - 327 شناسنامه ←