جامع بهادر خانی

● جامع بهادر خانی = مفاتیح الرصد = مفتاح الرصد / چند دانشی - فارسی jāme‘-e bahādor xānī = mafātīh-or rasad = meftāh-or rasad جونپوری، غلامحسین، ق13 قمری jonpūrī, qolām-hoseyn (- 19c) اهدا به: راجه صادر جنگ بهادر تاریخ تألیف: 1248ق این کتاب دائرة المعارفی است در علوم ریاضی دارای شش «خزینه»: 1. هندسه و اشکال هندسی؛ 2. نور و مباحث نور (= مناظر و مرایا)، مشتمل بر سه «حرز»: 1) حدود و مبادی و اصول موضوعه دارای شش انکشاف، 2) علم المناظر دارای چهل و پنج شکل، 3) علم انعکاس دارای چهار شکل؛ 3. حساب؛ 4. تعداد اقسام خط مستقیم و حد مساحت و مقائیس مشتمل بر هفت «حرز»: 1) استخراج مقادیر اوتار و جبوب، 2) استخراج مقادیر اظلال، 3) تکسیر دائره، 4) معرفت مقادیر اضلاع و زوایای مثلث، 5) معرفت مقادیر اضلاع ... مثلث قوسی که بر سطح کره واقع شود، 6) مساحت، 7) توابع مساحت؛ 4. منتخبات فنون ثلثه مقدمه از مساحت و استخراج مقادیر جیوب و اظلال؛ 5. شامل یک «مفتاح» و پنج «حرز» و «خاتمه»: مفتاح در بیان حد و موضوع و مبادی، حرز 1) بیان هیئت افلاک جزئیئه و بسائط نقلیه، 2) بیان آلات رصدی و طرق رصد و مقادیر قسی، 3) هیئت افلاک جزئیه و کیفیت و کمیت حرکات، 4) هیئت ارض و خواص بقاع، 5) ابعاد و اجرام، خاتمه - بیان منشا اختلافی که میان مدرکات راصدان واقع شده. (در بخش آلات رصد صورت برخی از آلات قدیم رسم شده)؛ 6. تبیین مؤامرات زیج تقویم مشتمل بر دو حرز: 1) بیان ارکان و مواد زیج مشتمل بر سه انکشاف (الف - تعریف و معنی زیج، ب - در بیان شهور و سنین اصطلاحی، ج- در ذکر عنوان و جداول زیج)، 2) قوانین. آغاز: عنبرین طرازی که از نوک خامه وجدان بر سطح قرطاس چاپ: کلکته، 1250ق [الذریعه 43/5؛ مشار: 466؛ نسخه‌های منزوی 155/1؛ دنا 543/3؛ فهرستواره منزوی 2636/4]