نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

جالیة الکدر باصحاب سید الملائک و البشر

jālīyat-ul kadar bi-aṣḥāb-i sayyid-il malā'ik wa-l bašar
3 نسخه ثبت‌شده قرن 12 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/18384
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #18384
پدیدآور / مؤلف: برزنجی، جعفر بن حسن
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 9، ص 756 تا 757
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: شعر
عناوین دیگر و هم‌تراز:
جالیة الکدر فی فضل اهل بدر (jālīyat-ul kadar fī faḍl-i ahl-i badr)
اثر مرتبط / وابسته به: جالیة الکرب بأصحاب سید العجم و العرب؛ برزنجی، علی بن حسین (قرن 12)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

برادر ناظم، رساله‌ای به نثر به نام «جالیة الکرب» درباره اصحاب بدر واحد و تابعین و ائمه علیهم السلام نگاشته بود و ناظم در منظومه رائیه حاضر آن رساله را به نظم آورده و برای هر یک رمزی قرار داده است و مهاجرین را با حرف «م» و اوسیین را با رمز «او» و خزرجیین را با رمز «خ» و شهداء آنان را با رمز «ش» معین نموده است. ناظم، مفتی شافعی مدینه منوره و از سادات آنجا بوده است. او همچنین، زمانی امام مسجد نبوی (ص) بوده است. این منظومه شرح نیز شده و نام آن عرائس الواضحة الغرر و شارح آن عبدالهادی نجاالابیاری است. مسلم است که دو برادر به نام علی و جعفر بوده‌اند که یکی مؤلف «جالیة الکرب» است به نثر و دیگری شاعر منظوم آن؛ در این که کدام مؤلف کدامین اثر است روشن نیست. مرحوم آقابزرگ تهرانی نام شاعر را با استناد یادداشتی در یک نسخه خطی «علی بن حسن»، برادر «جعفر بن حسن» نام برده و افزوده است که قصیده جالیة الکدر بر اساس کتابی به نام جالیة الکرب برادر ناظم، سروده شده و به یک بیت از قصیده استناد کرده: «ساقی بواسقها النضیدة جعفر ×× صنو الذی اجنی جناها و اختبر / لیکن شارح قصیده». شیخ عبدالهادی آبیاری، در همین بیت مقصود مصراع اول را ناظم و مصراع دوم را برادر ناظم دانسته است. در هدیة العارفین نیز، قصیده‌ای در نظم اصحاب بدر به علی بن حسن برزنجی نسبت داده است.
آغاز اثر
« بدریة وافت ببرهان بهر ×× احدیة فی سردها سر ظهر »
انجام اثر
« والآل والصحب الضراغم فی الوغا ×× صید المآثر و المشاهد والظفر. »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 520/3 و 521 ایضاح المکنون 349/1 الذریعه 21/5-22 معجم المطبوعات 549/1 ریحانة الأدب 245/1 و 549 معجم المؤلفین 137/3 و 61/7 هدیة العارفین 255/1 و 77 سلک الدرر فی اعیان القرن الثانی عشر 9/2

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● جالیة الکدر باصحاب سید الملائک و البشر = جالیة الکدر فی فضل اهل بدر / شعر / عربی jālīyat-ul kadar bi-aṣḥāb-i sayyid-il malā'ik wa-l bašar = jālīyat-ul kadar fī faḍl-i ahl-i badr برزنجی، جعفر بن حسن، - 1177 قمری barzanjī, ja‘far ebn-e ḥasan (- 1764) وابسته به: جالیة الکرب بأصحاب سید العجم و العرب؛ برزنجی، علی بن حسین (قرن 12) برادر ناظم، رساله‌ای به نثر به نام «جالیة الکرب» درباره اصحاب بدر واحد و تابعین و ائمه علیهم السلام نگاشته بود و ناظم در منظومه رائیه حاضر آن رساله را به نظم آورده و برای هر یک رمزی قرار داده است و مهاجرین را با حرف «م» و اوسیین را با رمز «او» و خزرجیین را با رمز «خ» و شهداء آنان را با رمز «ش» معین نموده است. ناظم، مفتی شافعی مدینه منوره و از سادات آنجا بوده است. او همچنین، زمانی امام مسجد نبوی (ص) بوده است. این منظومه شرح نیز شده و نام آن عرائس الواضحة الغرر و شارح آن عبدالهادی نجاالابیاری است. مسلم است که دو برادر به نام علی و جعفر بوده‌اند که یکی مؤلف «جالیة الکرب» است به نثر و دیگری شاعر منظوم آن؛ در این که کدام مؤلف کدامین اثر است روشن نیست. مرحوم آقابزرگ تهرانی نام شاعر را با استناد یادداشتی در یک نسخه خطی «علی بن حسن»، برادر «جعفر بن حسن» نام برده و افزوده است که قصیده جالیة الکدر بر اساس کتابی به نام جالیة الکرب برادر ناظم، سروده شده و به یک بیت از قصیده استناد کرده: «ساقی بواسقها النضیدة جعفر ×× صنو الذی اجنی جناها و اختبر / لیکن شارح قصیده». شیخ عبدالهادی آبیاری، در همین بیت مقصود مصراع اول را ناظم و مصراع دوم را برادر ناظم دانسته است. در هدیة العارفین نیز، قصیده‌ای در نظم اصحاب بدر به علی بن حسن برزنجی نسبت داده است. آغاز: بدریة وافت ببرهان بهر ×× احدیة فی سردها سر ظهر انجام: والآل والصحب الضراغم فی الوغا ×× صید المآثر و المشاهد والظفر. [دنا 520/3 و 521؛ ایضاح المکنون 349/1؛ الذریعه 21/5-22؛ معجم المطبوعات 549/1؛ ریحانة الأدب 245/1 و 549؛ معجم المؤلفین 137/3 و 61/7؛ هدیة العارفین 255/1 و 77؛ سلک الدرر فی اعیان القرن الثانی عشر 9/2]

نسخه‌های خطی این اثر

3 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
15122/1 محمد بن ملا یاسین خطیب 1184ق نسخ 24 شناسنامه ←
2
مرکز احیاء
قم
2432 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
12098 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 6 شناسنامه ←