شناسنامه کتابشناختی اثر
التلويح الى اسرار التنقيح
at-talwīḥ ilā asrār-it tanqīḥ
10
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/17513
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #17513
پدیدآور / مؤلف:
خجندی، محمد بن عبداللطیف
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 9، ص 202
تا 203
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
طب
عناوین دیگر و همتراز:
التلويح الى اسرار التشريح
(at-talwīḥ ilā asrār-it tašrīḥ)
اثر مرتبط / وابسته به:
تنقيح المكنون من مباحث القانون؛ خجندی، محمد بن عبداللطیف (-552ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
یکی از فضلاء کتاب «قانون» بوعلی در طب را مختصر نموده و آن را «المکنون» نام گذارده است. سپس خجندی کتاب «المکنون» را مختصر نموده و فواید غریبهای را که شیخ الرئیس ذکر ننموده بر این مختصر افزوده آن را «تنقیح المکنون من مباحث القانون» نام گذارده است. پس از آن خجندی کتاب تنقیح خود را دیگر بار مختصر نمود و فواید عجیبهای را بر آن افزود و آن را «تلویح الی اسرار التنقیح» نام گذارد که رساله حاضر باشد و به گفته صاحب کشف الظنون در این کتاب با وجود کمی حجم مسائلی عنوان شده که در اکثر مطولات چنین مسائلی بررسی نشده است. این کتاب در پنج «فن» و هر فن در چند «فصل» است: 1. تعریف طب و موضوعات و احوال امور طبیعی؛ 2. امراض و اعراض کلی؛ 3. حفظ صحت؛ 4. وجوه معالجات به حسب امراض کلی؛ 5. حمیات و بحارین. ظاهراً با دو دیباچه. لطف الله طبیب مصری شیفته آن بوده و گزارشی بر آن به نام «التصریح فی شرح التلویح» نوشته است که چند نسخه از آن در متحف عراقی معرفی شده است.
آغاز1: بسمله، قال الشيخ الامام الفاضل ... محمد بن محمدبن ابی نصر الخجندی قدس الله روحه اما بعد حمدلله واهب العقل ومفيض الخير والعدل والصلوة على خير خلقه ... فانی لماً فرغت من تعليق لطايف القانون ...
آغاز2: بسمله. و به ثقتی. اما بعد حمد الله و الصلوة علی نبيه فهذا مختصر جمعته بالتماس بعض و جعلته خمسة فنون يشتمل كل منها على فصول: الاول فی حد الطب و موضوعاته و احوال الامور الطبيعية
سوابق و چاپهای اثر
مطبوعات الجهادیه، 1250ق.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
کشف التلویح الی اسرار التنقیح؛ طبیب، محمد بن جلال (-11)
التوضیح فی شرح التلویح
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
کشف الظنون 500/1
معجم المطبوعات، سرکیس 818/1
فهرس المخطوطات الطبية المصورة بقسم التراث العربی (کویت) ص 61
نسخ خطی پزشکی ایران ص 79 و 80
هدية العارفين 2-92
معجم المؤلفين 10-192
بروکلمان 1-826
دنا 3310/3
متن فنخا
● التلويح الى اسرار التنقيح = التلويح الى اسرار التشريح / طب / عربی
at-talwīḥ ilā asrār-it tanqīḥ = at-talwīḥ ilā asrār-it tašrīḥ
خجندی، محمد بن عبداللطیف، - 552 قمری
xojandī, mohammad ebn-e ‘abd-ol-latīf (- 1158)
وابسته به: تنقيح المكنون من مباحث القانون؛ خجندی، محمد بن عبداللطیف (-552ق)
یکی از فضلاء کتاب «قانون» بوعلی در طب را مختصر نموده و آن را «المکنون» نام گذارده است. سپس خجندی کتاب «المکنون» را مختصر نموده و فواید غریبهای را که شیخ الرئیس ذکر ننموده بر این مختصر افزوده آن را «تنقیح المکنون من مباحث القانون» نام گذارده است. پس از آن خجندی کتاب تنقیح خود را دیگر بار مختصر نمود و فواید عجیبهای را بر آن افزود و آن را «تلویح الی اسرار التنقیح» نام گذارد که رساله حاضر باشد و به گفته صاحب کشف الظنون در این کتاب با وجود کمی حجم مسائلی عنوان شده که در اکثر مطولات چنین مسائلی بررسی نشده است. این کتاب در پنج «فن» و هر فن در چند «فصل» است: 1. تعریف طب و موضوعات و احوال امور طبیعی؛ 2. امراض و اعراض کلی؛ 3. حفظ صحت؛ 4. وجوه معالجات به حسب امراض کلی؛ 5. حمیات و بحارین. ظاهراً با دو دیباچه. لطف الله طبیب مصری شیفته آن بوده و گزارشی بر آن به نام «التصریح فی شرح التلویح» نوشته است که چند نسخه از آن در متحف عراقی معرفی شده است.
آغاز1: بسمله، قال الشيخ الامام الفاضل ... محمد بن محمدبن ابی نصر الخجندی قدس الله روحه اما بعد حمدلله واهب العقل ومفيض الخير والعدل والصلوة على خير خلقه ... فانی لماً فرغت من تعليق لطايف القانون ...
آغاز2: بسمله. و به ثقتی. اما بعد حمد الله و الصلوة علی نبيه فهذا مختصر جمعته بالتماس بعض و جعلته خمسة فنون يشتمل كل منها على فصول: الاول فی حد الطب و موضوعاته و احوال الامور الطبيعية
چاپ: مطبوعات الجهادیه، 1250ق.
[کشف الظنون 500/1؛ معجم المطبوعات، سرکیس 818/1؛ فهرس المخطوطات الطبية المصورة بقسم التراث العربی (کویت) ص 61؛ نسخ خطی پزشکی ایران ص 79 و 80؛ هدية العارفين 2-92؛ معجم المؤلفين 10-192؛ بروکلمان 1-826؛ دنا 3310/3]
شرح و حواشی:
1- کشف التلویح الی اسرار التنقیح؛ طبیب، محمد بن جلال (-11)
2- التوضیح فی شرح التلویح
نسخههای خطی این اثر
10 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
گلپایگانی
قم
|
2/116-296/1 | محب بن عاصم المنطب | جمادی الثانی 909ق | نسخ | 99 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
1997 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
ملک
تهران
|
1179 | ابویزید بن احمد بن عوض | 989ق | نسخ | 111 | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
360/17 | طبیب حموی | دوشنبه 12 رجب 1007ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 5 |
علوم پزشکی
تهران
|
75 | محمد مؤمن بن سید مسلم بن محمد مؤمن بن عضدالدین بن دستغیب حسنی حسینی طبیب | سهشنبه 19 ذیحجه 1111ق | - | - | شناسنامه ← |
| 6 |
رضوی
مشهد
|
7520 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 34 | شناسنامه ← |
| 7 |
مجلس
تهران
|
18048 | بیکاتب | 1289ق | - | - | شناسنامه ← |
| 8 |
دانشگاه
تهران
|
8051/5 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 254 | شناسنامه ← |
| 9 |
ملی
تهران
|
2478/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 128 | شناسنامه ← |
| 10 |
دانشگاه
تهران
|
438/1 | محمد امین شریف | جمعه 10 شوال 1083ق | تعلیق | 227 | شناسنامه ← |