تفسیر سورآبادی

● تفسیر سورآبادی = تفسیر عتیق = تفسیر قرآن کریم = تفسیر الهروی / تفسیر / فارسی tafsīr-e sūrābādī = tafsīr-e ‘atīq = tafsīr-e qor’ān-e karīm = tafsīr-ol heravī سورآبادی، عتیق بن محمد، - 494 قمری sūrābādī, ‘atīq ebn-e mohammad (- 1102) تفسیری است مهم و مفصل بر قرآن کریم با عنوان «پرسش و پاسخ» و «خبر است از مصطفی» و در هفت جلد بزرگ و در زمان آلپ ارسلان و ملکشاه سلجوقی حدود سال‌های 470 تا 480ق تألیف شده است. در پایان سوره آل عمران چنین آمده است: «چرا گفت سریع الحساب بعد ما که از آن وقت که خدای تعالی این گفت نزدیک پانصد سال است و هنوز حساب نبود است اگر این سرعت است پس مهلت کدام بود؛ سپس جواب آن به این شده است». این تفسیر چون متنی فارسی و کهن از قرن پنجم هجری است نیز اهمیت بسیار دارد، بخشی از این تفسیر شامل سوره‌های مؤمنون تا فتح در سال 1345 ش به صورت تصویری از روی نسخه کتابخانه دیوان هند در کتابخانه موزه بریتانیا در لندن، در تهران به چاپ رسیده. نمونه: «سوره انعام مکی است مگر سه آیه یکی قل تعالوا دوم و من اظلم ... بسمله. الحمد لله الذی خلق السموات و الارض ... و النور جمله خلق السموات و الارض با معطوف خویش صله الذی است موصول باصله ... سئوال میان سموات و ارض به جمع و افراد از جهت انفصال آسمانها و اتصاف زمینها ... جواب ظلمت را اسباب بسیار است». چاپ: به کوشش یحیی مهدوی و مهدی بیانی چاپ شده [دنا 131/3 (34 نسخه)؛ فهرست نسخه‌های خطی موزه ایران باستان صفحه 201 و 202 راهنمای گنجینه قرآن صفحه 16 و 17 شماره 30 تا 33؛ کشف الظنون 440/1؛ تاریخ بیهقی 248؛ هدية العارفين 651/1]