تعویذ الحاکم صاحب مصر فی علم الصنعة العالية

● تعویذ الحاکم صاحب مصر فی علم الصنعة العالية = التعویذ فی صناعة الاكسیر / کیمیا / عربی ؟ الحاکم بامر الله ، منصور بن عزیز، 386 - 411 قمری al-hākem-o be-amr-il-lāh, mansūr ebn-e ‘azīz (997 - 1021) این نوشته بی‌نام مؤلف احتمالاً در بازوبند محافظ از چشم زخم الحاکم بامر الله جای داشت. در این نوشته ظاهراً توصیف دو آزمایش آمده که الحاکم (-411ق) بر اساس سخنان المعز (-365ق) اجرا می‌کرد و اصل آن را به اجداد خود تا امام جعفر صادق (ع) می‌رساند. بنا بر آنچه در خود رساله ذکر شده، این بازوبند از شخصی به نام دبیس بن مالک الانطاکی در انطاکیه خریداری شد و به نظر می‌رسد که همو آخرین محرر این اثر باشد. در حالی که اندیشه‌های اصلی را به امام جعفر صادق (ع) نسبت می‌دهند، عقاید ذوالنون نیز در آن نقل شده است. به طور کلی، به نظر می‌رسد این نوشته بر پایه رسالة الوصایا و الفصول اثر امام جعفر صادق (ع) نوشته شده باشد. در این اثر به روش‌های زیر پرداخته می‌شود: 1. تکلیس جسم (فلز) با حرارت دادن مکرر مخلوطی از یک فلز با جیوه و تقطیر زاج سبز، زاج و نشاد در یک اثال ...؛ 2. معالجه روحی که از جسم آزاد شده است؛ 3. معالجه و سفید کردن نفس؛ 4. اتحاد ستونهای سه گانه با آب سرخ برای تشکیل اکسیر کوچک؛ 5. تثبیت اکسیر؛ 6. چگونگی تولید اکسیر؛ 7. توصیف آب سرخ اعظم که سه ستون را به هم می‌چسباند. (سزگین) انتساب این کتاب به الحاکم بامر الله مورد تأمل است و در بسیاری از فهرست‌ها هم به او نسبت داده نشده است. اما در ترجمه آن از محمد بن طاهر الحاکم که به نام «تحفة الشاهیه» معروف است، اصل از الحاکم بامر الله فاطمی دانسته شده که آن را برای فرزندش ابوالحسن الطاهر بالله علی بن منصور نگاشته است. همچنین رساله‌ای با عنوان «الکیمیاء» یا «الرسالة المعزیة» به او نسبت داده شده است که بعید نیست همین اثر باشد و در ذیل عنوان «الکیمیاء = المعذية» معرفی خواهد شد. آغاز: بسمله الحمدلله الحق المبین والسلام علی عباده الذین اصطفی اعلم یا بنی ان هذه الصناعة ليست من ثابت لاطیار معه [دنا 77/3 (2 نسخه) بدون نام مؤلف] شرح و حواشی: 1- اول تدبير الباب الكبير تعويذ الحاكم 2- تحفه ملک شاهیه 3- تعویذ الحاکم (ترجمه) = كيميا 4- تحفة الملك شاهنشاهی 5- تحفة الشاهية؛ حاکم، محمد بن طاهر