تعارض و تعادل و تراجیح

● تعارض و تعادل و تراجیح / اصول فقه / عربی ta‘āruḍ wa ta‘ādul wa tarājīḥ لاهیجانی، محمد مهدی بن احمد، ق13 قمری lāhījānī, mohammad mahdī ebn-e ahmad ( - 19c) تاریخ تألیف: 1290ق مجموعه‌ای است علمی گرانبها، به خط دانشمندی به نام مهدی بن احمد لاهجی موسوی جیلانی به خامه نسخ شرقی ایران در تاریخ‌های مختلف لیکن بیشتر آنها در اصفهان در مدرسه نیماورد نوشته شده است و برخی رساله‌های آن که تاریخ جدیدتر دارد پیش از رساله‌ای که تاریخ کهن دارد صحافی شده است و چون مجموعه شامل دو رساله عرفانی از عرفای هند است احتمال می‌رود که دانشمند مؤلف لاهجی این مجموعه را جداجدا نوشته سپس در یک مجلد تجلید کرده است. رساله‌ای است در بحث تعادل و تراجیح از اصول فقه مؤلف نام کتاب را تعارض و تعادل و تراجیح نهاده است. نام مؤلف در مقدمه نیست لیکن نویسنده نسخه در پایان تعارض و تعادل و تراجیح نهاده است. نام مؤلف در مقدمه نیست لیکن نویسنده نسخه در پایان رساله گوید: «قد فرغت من النسخه من مؤلفات ابی العلامه (یوم الاحد) الفقیر الی الله الصمد، عبده الموسوی اللاهجی مهدی بن احمد فی 24 شوال سته و تسعین و ماتین و الف فی بحبوبه الانتقال من دارالسلطنه قزوین ... الى الا ماکن العتبات العاليات متوکلا ... الطاهرين اجمعين» ( برگ 67ر) با توجه به این که کلمه «سته و» بعدا افزوده شده محتمل است که فرزند مؤلف کتاب پدر را در همان سال تألیف 1290 نوشته باشد. در برگ 1ر نیز کسی که اسم کتاب‌های این مجموعه را یاد کرده می‌گوید: تعادل و تراجیح از تلاميذ شیخ که شاید شیخ مرتضی انصاری (م 1280ق) را خواسته باشد. [دنا 23/3]