التصریف لمن عجز عن التألیف

● التصریف لمن عجز عن التألیف / طب / عربی at-taṣrīf li-man ‘ajaza ‘an-it ta’līf زهراوی اندلسی، خلف بن عباس، - 427؟ قمری zahrāvī āndolosī, xalaf ebn-e ‘abbās ( - 1037) کتاب طبی مشهوری است و بخش‌هایی از آن به چاپ رسیده است؛ از جمله ژرار کرمونایی ترجمه لاتینی آن را به چاپ رسانده و لکلر ترجمه فرانسوی آن را در پاریس به سال 1861م منتشر نموده و بخشی از متن عربی آن به عنوان رساله درباره سنگ در کلیه‌ها و در مثانه به اهتمام پلی دوکونینگ در لیدن به سال 1896 م چاپ شده و ترجمه فارسی بخش سی ام آن با نام جراحی و ابزارهای آن، از احمد آرام و مهدی محقق در تهران به سال 1374 ش به چاپ رسیده و همین باب سی ام به کوشش اسپینک و لویس تصحیح و به انگلیسی ترجمه شده است. کتاب دارای سی «مقاله» است: 1. تعریف الطب و تقسيمه و فصول فی الاسطقسات و الامزجة؛ 2. تقاسيم الامراض و علاماتها و علاجاتها من الرأس الى القدم؛ 3. صفات المعاجين القديمة؛ 4. صناعة الترياق؛ 5. صفة الايارجات القديمة و الحديثة و ادخارها و تخميرها؛ 6. الحبوب المسهلة المرة؛ 7. الادوية المقيئة و الحقن و الشيافات و الفتل و الفيروزجات؛ 8 الادوية المسهلة المألوفة؛ 9. الادوية القلبية؛ 10. اطريفلات؛ 11. ضروب من الجوارشنات و صنوف من المعجونات التى جمعها المؤلف من كتب الاوائل؛ 12. ادوية الباه؛ 13. الاشربة و السكنجبنات و الربوبات؛ 14. النخانخ و النقوعات و المطبوخات؛ 15. عمل المربيات من الفواكه و الازهار و و الاحباق و العقاقير الرطبة و اليابسة؛ 16. السفوفات؛ 17. الاقراص؛ 18. السعوطات و النجاورات و الغراغر و الذرورات و القطورات و الفتل و الادوية و القاطعة للرعاف؛ 19. الزينة و صناعات الغوالى؛ 20. الاكحال و الشيافات و لطوخات فى علاج العين؛ 21. ادوية الفم و الاسنان و الحلق؛ 22. ادوية علل الصدر؛ 23. العلاج بالاضمدة من الرأس الى القدم؛ 24. ذكر المواد المعدنية فى تركيب المراهم؛ 25. الادهان البسيطة و المركبة؛ 26. اطعمة المرضى؛ 27. معرفة قوى الاغذية و خواص الادوية و اصلاحها و منافعها؛ 28. اصلاح الادوية فى ثلاثة ابواب؛ 29. تسمية العقاقير باختلاف اللغات و دولها فى خمسة ابواب؛ 30. العمل باليد و الشق و البطر و الجبر و الكى و الخلع فى ثلاثة ابواب.(حافظیان) چاپ: اکسفورد، 642ص، 1192ق. [مجلة معهد المخطوطات 5/2 ص 302؛ لغت نامه دهخدا، الف 752؛ كشف الظنون، ج1، ص 411؛ معجم المؤلفين، ج4، ص 105؛ فؤاد سزگین، تاریخ نگارش‌های عربی، ج3 (پزشکی، داروسازی، جانورشناسی، دام پزشکی) ترجمه كيكاوس جهانداری، ص 456-459؛ سرکیس، معجم المطبوعات، ج1، ص 833؛ فهرس مخطوطات دارالكتب الظاهرية (الطب و الصيدلة) ص 148-171؛ فؤاد سيد، فهرست المخطوطات، ج1، ص 161؛ فهرس مخطوطات الطب الاسلامى فى مكتبات تركيا، ص 240-241؛ فهرس المخطوطات المصورة (معهد المخطوطات العربية) الجزء الثالث (العلوم) القسم الثانى (الطب) الكتاب الثانى، ص 57-60؛ فهرس مخطوطات الطب و الصيدلة في دارالكتب الوطنية بتونس، ج1، ص 155-158؛ فهرس المخطوطات الطبية العربية فى مكتبة الدكتور سامى ابراهيم حداد، ص 52-53؛ دنا 10/3]