تشکیک در ذاتی

● تشکیک در ذاتی = التشکیک (رسالة فی) = جواب سؤالات ملا مظفر حسین کاشانی = پاسخ پرسشهای کاشی / فلسفه / فارسی taškīk dar zātī = at-taškīk (r.-on fī) = javāb-e so'ālāt-e mollā mozaffar hoseyn-e kāšānī میرفندرسکی، ابوالقاسم بن میرزا بزرگ، - 1050 ؟ قمری mīrfendereskī, ab-ol-qāsem ebn-e mīrzā bozorg ( - 1641) ملامظفر حسین کاشی از اعیان حکمی قرن یازدهم از میرفندرسکی سؤالی درباره ذاتی و تشکیک و عدم او بر آنچه ذاتی است او را پرسیده بود که در این رساله میر بدان داده است. میر فندرسکی از دانشمندانی است که دیری در هند بزیست و به دانش زردشتی و بودائی آشنا شده بود و روش اشراقی دارد. مسئله تشکیک ذاتی میان مشائیان و اشراقیان مطرح بوده و فندرسکی در این گفتار آن را محال می‌داند چنانکه رفیع الدین محمد حسینی رساله در تشکیک نوشته و به همین رأی بود. آغاز: بسمله، آنچه فرموده بودی در ذاتی و تشکیک و عدم تشکیک او بر آنچه ذاتی است او را آنچه معتقد ضعیف است این است که نشاید که ذاتی مقول بتشکیک باشد چه هر گاه فرض کنیم مثلا که مقدار مقول انجام: یا از نوع عقل بیرون آید و هیولی شود و چون خواهند این فصل ماخذ بدانند بکتاب مابعد الطبیعه رجوع کنند و بالجمله هرچه بجز حضرت رب العزة است از موجودات عین او را از ترکیب چاره نباشد. تم کلام العارف الحکیم چاپ: با تحقیق سید جلال الدین آشتیانی چاپ شده [الذریعه 148/11؛ نسخه‌های منزوی 749/2؛ منتخبی از آثار حکمای الهی ایران، آشتیانی 62/1؛ فهرستواره منزوی 91/6]