تذکره شعرا

● تذکره شعرا / تراجم / ترکی tazkere-ye šo‘arā احمد عارف حکمت، -1275 قمری ahmad ‘āref hekmat (- 1859) تذکره شعراء است که به زبان ترکی و به ترتیب الفبایی تخلص شاعران تنظیم شده و غالباً برای هر شاعر نمونه شعری نقل کرده و به گفته عثمانلی مؤلفلری تا سال 1250ق، شرح حال 210 تن از شاعران را آورده است. گویا نسخه اصلی که تصویر حاضر از آن تهیه شده، مسوده مؤلف بوده که وی سال 1266ق آن را در مدینه وقف کرده است. این نسخه به صورت کتاب تنظیم نهایی نشده و فاقد خطبه و مقدمه است. اسامی شاعرانی که نامشان در این نسخه آمده، از این قرار است: حرف الالف: الهامی، احیاء یحیی افندی، اداء ادیب، ارشد، اسعد آغا، اشرف، افغان بک، امین بک؛ حرف الباء: باعث، باقی، پرتو، برهان، بری، بقایی، بلبل، بها، بهجت (4 نفر)؛ حرف التاء: تائب (2 نفر)، توفیق افندی؛ حرف الجیم: جاهی، جلالی (2 نفر)، جمالی، جنانی، جودت (2 نفر)؛ حرف الحاء: حالت سید محمد سعید افندی، حاذق، حاکم، حامد نفیف زاده، حامد، حسرت، حسن محمد خان، حسیب بک، حسین خان، حشمت، حصولی، حلیمکرای سلطان، حمدی بک، حمدی خلیفه زاده، حمدی عربزاده، حنیف، حیرت (3 نفر)؛ حرف الخاء: خادم، خاقان فتحعلی شاه، خاکی، خالص (2 نفر)، خسرو خان، خرم، خصمی، خضر، خلدی، خیری؛ حرف الدال: دانش، میر دانش، درویش، دل آور؛ حرف الذال: ذائر؟ ذکری بابا، ذکائی، دهنی؛ حرف الراء: رائف السيد اسماعیل پاشا، رائف (3 نفر)، رأفت، راتب (2 نفر)، راسم (3 نفر)، راشد (4 نفر)، راقم، رامز، رحمی (3 نفر)، رشدی (2 نفر)، رشید، رضا خان، رضا، رفعت، رفقی (2 نفر)، رفیع آمدی، رفیع امیر زاده، رفیق، روحانی، روحی، رونق؛ حرف الزاء: زاکی، زکائی، زلالی، زینی، زیور؛ حرف السين: سالک، سالم، سرمد، سروری (3 نفر)، سعید احمد، سعید (3 نفر)، سودا، سلیم، سیرت، سیفی؛ حرف الشین: شاکر، شاکر پاشا، شاتی، شریف، شعبی، شفیعی، شکری، شور عشق، شهری؛ حرف الصاد: میرزا صادق، صافی، صالح صبیح، صدفی، صدیق؛ حرف الضاد: ضعفی؛ حرف الطاء: طالب، طالبی، طاهر، طبعی، طلعت، طیار پاشا؛ حرف الظاء: ظریف، ظریفی؛ حرف العين: عارف (5 نفر)، عاصم، عاکف، عامر بک، عزت، عزی، عصمت، عفت، عفیف، علوی، عنایت، عینی؛ حرف الغين: غالب دده، غالب، میرزا غنی؛ حرف الفاء: فائز، فری، فضلی، فقیر، فهمی؛ حرف القاف: قائل، قاسم خواجه احراری، قدری؛ حرف الكاف: کاتب، کامی، کانی افندی، کرام؛ حرف اللام: لامع؛ حرف الميم: مبارک، مجددی، مجرم، مخلص، مستقیم، مستوره، مقیم، مکی، منیب؛ حرف النون: نائل، نادم، ناطق، ناظر، نایاب، نبیل بک، نصرت، نظیف، نعتی، نعمة افندی، نورس، نوری؛ حرف الواو: واصف، میر واصف، واضح، واقف، وفائی، وهبی (2 نفر)؛ حرف الهاء: هاشم، همت. (حافظیان) [الأعلام زرکلی: 141/1؛ ایضاح المکنون: 37/1 و 438/2؛ عثمانی مؤلفلری: 327/2-328؛ قاموس الاعلام: 3041/4-3042؛ معجم المؤلفین: 160/1؛ هدية العارفين: 188/1؛ دنا 1073/2]