تذکره شاه طهماسب

● تذکره شاه طهماسب = روزنامه شاه تهماسب / تاریخ ایران / فارسی tazkere-ye šāh tahmāsb = rūznāme-ye šāh tahmāsb طهماسب صفوی اول، شاه ایران، 919-984 قمری tahmāsb-e safavī-ye avval, šāh-e īrān (1514-1577) تاریخ تألیف: قرن 10 شرح وقایع مهم تاریخی دوران سی سال روزگار سلطنت شاه طهماسب صفوی است به قلم خودش از آغاز جلوس (930ق) به بعد، در 5 «فصل»: 1. در باب یاغی شدن تکلو؛ 2. در باب غازیخان (در نسخه‌های چاپی قاضی خان)؛ 3. داستان القاس میرزا و سرکشی‌های او (یکی از برادران شاه طهماسب)؛ 4. ذکر روابط موجود با اسکندر پاشا در وقتی که پاشای ارزروم بود و حوادث فیما بین کشور عثمانی و ایران در این اوان؛ 5. داستان سلطان بایزید فرزند سلطان سلیمان عثمانی و جنگیدن با پدر تا فرار و پناه آوردنش به دربار شاه طهماسب و پایان ماجرا. این تذکره حاوی نکات تاریخی و حوادث بسیار از دوران پادشاهی اوست، شاه طهماسب در این تذکره به تناسب ابیات ترکی و فارسی و آیات و روایات نیز آورده (که بیشتر در نسخه چاپی نیست) و نیز از تاریخ تیموری (منظوم) یاد نموده است. آغاز: سپاس بیقیاس حضرت پادشاهی را سزاست که دولت خسروان مظفر و منصور بتأیید عنایت اوست ... اما بعد بنده ضعیف حضرت باری تعالی جل شانه و امت نحیف حضرت ختمی پناهی (ص) ... طهماسب بن اسمعیل بن حیدر الصفوی الحسینی را بر خاطر شکسته خطور کرد که از احوالات و سرگذشت خود تذکره بقلم آورم که از ابتدای جلوس الی یومنا هذا احوالم بچه نوع گذشته چاپ: صنیع الدوله در جلد دوم «مطلع الشمس» (ص 165-213) آن را به نام «روزنامه شاه تهماسب» از روی نسخه‌ای ناقص چاپ کرده است. و متن آن در لیپسیک 1308ق و برلین 1343ق و دیگر بارها چاپ شده است. [فهرستواره منزوی 924/2؛ دنا 1069/2 (8 نسخه)]