نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تذكرة الابرار

tazkerat-ol abrār
/w/14122
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #14122
تاریخ و سده تألیف: 1032 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 7، ص 791 تا 792
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: تراجم
عناوین دیگر و هم‌تراز:
نسب نامه سادات بخاری (nasab-nāme-ye sādāt-e boxārī)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

تذکره مشایخ و سادات سلسله بخاری است. چنانکه مؤلف در ابتدا نوشته است: «چون نهایت غلامی و اعتقاد به حضرت عالیه متعالیه تاج الاولیاء ... حاجی عبدالوهاب بخاری دارد. به خاطر شکسته ریخت که احوال خلف و سلف حضرت ایشان نگارد و از روح هدایت فتوح آن حضرت استعانت جست و در این امر شروع کرد و در ایجاز و اختصار روایات حتی الامکان سعی نمود». مشتمل بر «مقدمه» و «خاتمه» و سه «مقاله»: مقدمه: دارای سه «تمهید»: 1) بیان ولایت و ولی و اصناف آن، 2) بیان جذبه و مجذوب معرفت و عارف و تعرف و معترف صوف و صوفی تصوف و مصوف توحید و موحد ملامت و ملامتی، فقر و فقیر، عبادت و عابد، زهد و زاهد، خدمت و خدم، 3) بیان نبوک و کرامت مر اولیا را و بیان خوارق عادت و اقسام آن، هر یک از این تمهیدات مشتمل است بر چند «وصل»؛ مقاله 1. بیان پدران حاجی عبدالوهاب و فرزندان او که از نسل شیخ محمد مشایخ‌اند؛ مقاله 2. ذکر مشایخ و فرزندان او از نسل شیخ مدثر؛ مقاله 3. بیان سادات بخاریه و دیگران؛ خاتمه: در احوال آبا و اجداد و اقربای مؤلف و چون به گفته مؤلف نسب عبدالوهاب به ائمه طاهرین می‌رسد، ابتدا به طور اختصار به احوال ایشان علیهم السلام پرداخته است. در نسخه رضوی مؤلف شرح احوال خود را یاد می‌کند و تصریح می‌کند که در سال 1039ق این کتاب را تألیف کرده و آن را به سید محمد بهوه تقدیم کرده است و از مؤلف با نام سید محمد بن جلال ماه عالم بخاری یاد شده است. اما در نسخه‌های دیگر کتاب مانند نسخه شماره 3477 ملک و شماره 128 دکتر اصغر مهدوی مؤلف با نام عبدالغفور بن ضیاء الدین حیدر اسدی ذکر شده است. آغاز آن نسخه‌ها با نسخه 21935 آستان قدس متفاوت است و پایان تألیف کتاب هم در آنها سال 1032ق ذکر شده اما تبویب همه یکی است. برای بررسی بیشتر می‌باید این چند نسخه با هم سنجیده شوند.(حافظیان و حکیم)
آغاز اثر
« 1. الحمد لله رب العالمین و الصلوة و السلام علی نبینا خیر المرسلین و علی آله و اولاد المعصومین و اصحابه المرضیین ... اما بعد آن که آفتاب سپهر اصطفی در وقت غروب و فنا فرموده که براستی و درستی که در میان شما دو چیز می‌گذارم که اگر بعد از من چنگ بدوستی ایشان زنید »
انجام اثر
« 1. سایه مظهر رحمت را برین شهر [دهلی] و اهل شهر دیدگاه دارد بحق النبی و آله الامجاد. مناجات ... که با یاد خودم دلبستگی ده ×× ز قید ما سوا وارستگی ده »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 1054/2-1055 با نسبت به دو نفر نسخه‌های منزوی 2055/3 فهرستواره منزوی 2055/3

متن فنخا

● تذكرة الابرار = نسب نامه سادات بخاری / تراجم / فارسی tazkerat-ol abrār = nasab-nāme-ye sādāt-e boxārī اسدی، عبدالغفور بن حیدر، ق11 قمری asadī, ‘abd-ol-qafūr ebn-e heydar (- 17c) تاریخ تألیف: حدود 1032ق تذکره مشایخ و سادات سلسله بخاری است. چنانکه مؤلف در ابتدا نوشته است: «چون نهایت غلامی و اعتقاد به حضرت عالیه متعالیه تاج الاولیاء ... حاجی عبدالوهاب بخاری دارد. به خاطر شکسته ریخت که احوال خلف و سلف حضرت ایشان نگارد و از روح هدایت فتوح آن حضرت استعانت جست و در این امر شروع کرد و در ایجاز و اختصار روایات حتی الامکان سعی نمود». مشتمل بر «مقدمه» و «خاتمه» و سه «مقاله»: مقدمه: دارای سه «تمهید»: 1) بیان ولایت و ولی و اصناف آن، 2) بیان جذبه و مجذوب معرفت و عارف و تعرف و معترف صوف و صوفی تصوف و مصوف توحید و موحد ملامت و ملامتی، فقر و فقیر، عبادت و عابد، زهد و زاهد، خدمت و خدم، 3) بیان نبوک و کرامت مر اولیا را و بیان خوارق عادت و اقسام آن، هر یک از این تمهیدات مشتمل است بر چند «وصل»؛ مقاله 1. بیان پدران حاجی عبدالوهاب و فرزندان او که از نسل شیخ محمد مشایخ‌اند؛ مقاله 2. ذکر مشایخ و فرزندان او از نسل شیخ مدثر؛ مقاله 3. بیان سادات بخاریه و دیگران؛ خاتمه: در احوال آبا و اجداد و اقربای مؤلف و چون به گفته مؤلف نسب عبدالوهاب به ائمه طاهرین می‌رسد، ابتدا به طور اختصار به احوال ایشان علیهم السلام پرداخته است. در نسخه رضوی مؤلف شرح احوال خود را یاد می‌کند و تصریح می‌کند که در سال 1039ق این کتاب را تألیف کرده و آن را به سید محمد بهوه تقدیم کرده است و از مؤلف با نام سید محمد بن جلال ماه عالم بخاری یاد شده است. اما در نسخه‌های دیگر کتاب مانند نسخه شماره 3477 ملک و شماره 128 دکتر اصغر مهدوی مؤلف با نام عبدالغفور بن ضیاء الدین حیدر اسدی ذکر شده است. آغاز آن نسخه‌ها با نسخه 21935 آستان قدس متفاوت است و پایان تألیف کتاب هم در آنها سال 1032ق ذکر شده اما تبویب همه یکی است. برای بررسی بیشتر می‌باید این چند نسخه با هم سنجیده شوند.(حافظیان و حکیم) آغاز: 1. الحمد لله رب العالمین و الصلوة و السلام علی نبینا خیر المرسلین و علی آله و اولاد المعصومین و اصحابه المرضیین ... اما بعد آن که آفتاب سپهر اصطفی در وقت غروب و فنا فرموده که براستی و درستی که در میان شما دو چیز می‌گذارم که اگر بعد از من چنگ بدوستی ایشان زنید 2. بسمله، الحمدلله الذی رفع درجات اولیائه ... می‌گوید بنده ضعیف ... که باعث بر تحریر این حروف شگرف و کلمات ژرف ... آن شد انجام: 1. سایه مظهر رحمت را برین شهر [دهلی] و اهل شهر دیدگاه دارد بحق النبی و آله الامجاد. مناجات ... که با یاد خودم دلبستگی ده ×× ز قید ما سوا وارستگی ده 2. و چنانچه از بزرگان در قید حیاتند بهره ای گرفت از زیارات مزارات. [دنا 1054/2-1055 با نسبت به دو نفر؛ نسخه‌های منزوی 2055/3؛ فهرستواره منزوی 2055/3]

نسخه‌های خطی این اثر

6 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رضوی
مشهد
21935 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 136 شناسنامه ←
2
مهدوی
تهران
128 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
9765 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 248 شناسنامه ←
4
ملک
تهران
3477 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 182 شناسنامه ←
5
مرکز مطالعات
قم
1114-1115-عکسی بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 305 شناسنامه ←
6
مرکز فرهنگی خراسان
تهران
10-عکسی بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 187 شناسنامه ←