شناسنامه کتاب‌شناختی اثر
تدبیر الابدان فی سفر الحج (رسالة فی)
عنوان پیراسته: تدبیر الابدان فی سفر الحج
tadbīr-ul abdān fī safar-il ḥajj (r.-un fī)
1
نسخه ثبت‌شده
قرن 11 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها
↓
پیوند کوتاه:
/w/14003
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #14003
پدیدآور / مؤلف:
قسطا بن لوقا
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 7، ص 750
تا 751
زبان و قالب:
عربی
(treatise)
رده‌های موضوعی:
طب
اهدا / به درخواست:
ابومحمد حسن بن مخلد بن الجراح (209-269 در انطاکیه) وزیر معتمد عباسی
معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رساله مختصری است در بیان کیفیت حفظ و صیانت اعضاء بدن به خصوص چشم و گوش و دهان از تغییرات هوا و وزش بادهای سرد و گرم و آب‌های فاسد و امتحان و اصلاح این قبیل آب‌ها و تحرز از هوام و حیوانات گزنده و چیزهای مولد عرق مدنی و ذکر اوقات خوردن و آشامیدن و خواب در طول سفر حج از تألیفات قسطا بن لوقا البعلبکی، در سیزده «باب» تألیف شده است و این رساله عیناً در کتاب امان الاخطار (الامان من اخطار الاسفار و الازمان) از تألیفات ابن‌طاوس (- 664) نقل شده است.
فهرست معانی: فی وصف التدابیر التى يحتاج الى استعمالها فی الاسفار من تدبیر الابدان و هی اربعة «معان»: - العلم بالتدبير فی وقت السير و وقت الراحة و الطعام و الشراب و النوم و الباه، - فی العلم باصناف الاعياء و الاشياء التى تذهب بكل صنف منه،- العلم بالعلل التى تعرض من هبوب الرياح المختلفة و علاجها، - العلم بالتحرز من الهوام و علاج آفاتها اذا وقعت؛ فاما سفر الحج قد يخصه اربعة «معان» اخر: - العلم باختلاف المياه و اصلاح الفاسد منها، - الاحتيال فی عوز الماء و قلته مما يقطع العطش، - العلم بالتحرز من الاشياء التى تولد منها العرق المدنی و هيجان البواسير، - التحرز من الحيات و العلاج من آفاتها.
فهرست ابواب: 1. كيف ينبغى ان يكون التدبير في نفس السير و اوقات الطعام و الشراب و النوم و الباه؛ 2. ما الاعيا و عما يحدث و كم انواعه و بای شیء يتعالج من كل نوع منه؛ 3. فى اصناف الغمز و ذلك؛ 4. فی العلل التى تتولد من هبوب الرياح المختلفة و تغيير الهواء؛ 5. فی وجع الاذن الذى يعرض كثيرا من هبوب الرياح الشديدة الحر و البرد و علاج ذلك؛ 6. فی علل العين التى تعرض من اختلاف الهواء و الغبار و الرياح و غير ذلك؛ 7. فی امتحان المياه المختلفة ليعلم اصلحها؛ 8. فی اصلاح المياه الفاسدة؛ 9. فى الاحتيال فى عوز الماء و قلته بما يقطع العطش؛ 10. فى التحرز من كل الهوام؛ 11. فی علاج عام فی لسع الهوام جميعا؛ 12. عماذا يتولد العرق المدنی و بماذا يحترز من تولده؛ 13. فی صفة علاج العرق المدنی فی البدن. (غلامعلی عرفانیان)
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
تدبیر الابدان (ترجمه)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الفهرست 353
اخبار الحكما 262-263
طبقات الاطباء و الحكماء 76
مختصر الدول 259
عیون الانباء (244: 1-245)
دنا 1042/2
متن فنخا
● تدبیر الابدان فی سفر الحج (رسالة فی) / طب / عربی
tadbīr-ul abdān fī safar-il ḥajj (r.-un fī)
قسطا بن لوقا، ق3 قمری
qostā ben luqā (- 9c)
اهداء به: ابومحمد حسن بن مخلد بن الجراح (209-269 در انطاکیه) وزیر معتمد عباسی
رساله مختصری است در بیان کیفیت حفظ و صیانت اعضاء بدن به خصوص چشم و گوش و دهان از تغییرات هوا و وزش بادهای سرد و گرم و آب‌های فاسد و امتحان و اصلاح این قبیل آب‌ها و تحرز از هوام و حیوانات گزنده و چیزهای مولد عرق مدنی و ذکر اوقات خوردن و آشامیدن و خواب در طول سفر حج از تألیفات قسطا بن لوقا البعلبکی، در سیزده «باب» تألیف شده است و این رساله عیناً در کتاب امان الاخطار (الامان من اخطار الاسفار و الازمان) از تألیفات ابن‌طاوس (- 664) نقل شده است.
فهرست معانی: فی وصف التدابیر التى يحتاج الى استعمالها فی الاسفار من تدبیر الابدان و هی اربعة «معان»: - العلم بالتدبير فی وقت السير و وقت الراحة و الطعام و الشراب و النوم و الباه، - فی العلم باصناف الاعياء و الاشياء التى تذهب بكل صنف منه،- العلم بالعلل التى تعرض من هبوب الرياح المختلفة و علاجها، - العلم بالتحرز من الهوام و علاج آفاتها اذا وقعت؛ فاما سفر الحج قد يخصه اربعة «معان» اخر: - العلم باختلاف المياه و اصلاح الفاسد منها، - الاحتيال فی عوز الماء و قلته مما يقطع العطش، - العلم بالتحرز من الاشياء التى تولد منها العرق المدنی و هيجان البواسير، - التحرز من الحيات و العلاج من آفاتها.
فهرست ابواب: 1. كيف ينبغى ان يكون التدبير في نفس السير و اوقات الطعام و الشراب و النوم و الباه؛ 2. ما الاعيا و عما يحدث و كم انواعه و بای شیء يتعالج من كل نوع منه؛ 3. فى اصناف الغمز و ذلك؛ 4. فی العلل التى تتولد من هبوب الرياح المختلفة و تغيير الهواء؛ 5. فی وجع الاذن الذى يعرض كثيرا من هبوب الرياح الشديدة الحر و البرد و علاج ذلك؛ 6. فی علل العين التى تعرض من اختلاف الهواء و الغبار و الرياح و غير ذلك؛ 7. فی امتحان المياه المختلفة ليعلم اصلحها؛ 8. فی اصلاح المياه الفاسدة؛ 9. فى الاحتيال فى عوز الماء و قلته بما يقطع العطش؛ 10. فى التحرز من كل الهوام؛ 11. فی علاج عام فی لسع الهوام جميعا؛ 12. عماذا يتولد العرق المدنی و بماذا يحترز من تولده؛ 13. فی صفة علاج العرق المدنی فی البدن. (غلامعلی عرفانیان)
[الفهرست 353؛ اخبار الحكما 262-263؛ طبقات الاطباء و الحكماء 76؛ مختصر الدول 259؛ عیون الانباء (244: 1-245)؛ دنا 1042/2]
شرح و حواشی:
1- تدبیر الابدان (ترجمه)
نسخه‌های خطی این اثر
1 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
رضوی
مشهد
|
5189 | محمد مدعو به قاسم بن حسین حسینی | 1049ق | نستعلیق، شکسته | 11 | شناسنامه ← |