تخفیف العباد فی بیان أحوال الاجتهاد

● تخفیف العباد فی بیان أحوال الاجتهاد = الاجتهاد / اصول فقه / عربی taxfīf-ul ‘ibād fī bayān-i ’aḥwāl-il ijtihād = al-ijtihād شهید ثانی، زین الدین بن علی، 911-965 قمری šahīd-e sānī, zayn-od-dīn ebn-e ‘alī (1506-1558) رساله‌ای اصولی در مبحث اجتهاد و تقلید است. شهید ثانی جز این رساله، در این موضوع دارای «رسالة فی الاجتهاد» یا «الاقتصاد و الارشاد الى طريق الاجتهاد» و «رسالة فی عدم جواز تقلید الاموات من المجتهدين برسم السيد حسين بن ابی الحسن» است. این رساله در دو «مقام» است: 1. در اینکه اجتهاد بر همگان واجب است تا زمانی که خالی از مجتهد نباشد؛ 2. در اینکه وقتی مجتهدی از دنیا می‌رود نظریات فقهی وی نیز از اعتبار ساقط می‌شود. در آن از علامه و شارح تهذیب و نگارنده مهذب و ذکری و دروس شهید و ارشاد المسترشد و هداية الطالبين پسر علامه یاد می‌شود. آغاز: بسمله اللهم ارنا الحق حقا و اجعلنا من اهله و انصاره ... و بعد فهذه مقاله فی تحقیق ما وقع من الاختلاف فی وجوب الاجتهاد قد ابرزت فيها ما خطر ببالى ... و سميتها بتخفيف العباد فی بیان احوال الاجتهاد فعليك ان تنظر فيها بعين الانصاف متجنبا عن المكابرة و الاعتساف و احفظ فی ذلك وصية سيد الاوصياء ... عليه الصلوة الاوفى كذا و التحية الا على كذا فلا تنظر الى من قال و انظر الى ما قال فان الحق احق بالاتباع انجام: و ليت شعرى ماذا يقول هذا القائل اذا كثر المجتهدون الاحياء و بلغوا مأية الف او اكثروهم متفرقون في الاقطار ... شرقا و غربا جنوبا و شمالا فما ذا يفعل المكلف العامي في عمله فما هو جوابه فهو جوابنا [الذريعة 4/4؛ دنا 1034/2 (12 نسخه)]