شناسنامه کتابشناختی اثر
تحفة الوزراء
tohfat-ol vozarā’
132
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/13700
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #13700
پدیدآور / مؤلف:
اصفهانی، جلال الدین محمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 7، ص 655
تا 662
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
اخلاق
عناوین دیگر و همتراز:
تحفة الملوك
(tohfat-ol molūk)
چهل باب
(čehel bāb)
تحفه انوار
(tohfe-ye anvār)
نصایح الملوك
(nasāyeh-ol molūk)
رسالهای در اخلاق
(r.-ī dar axlāq)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رسالهای کوتاه در مواعظ و اندرزهای پیشینیان و حکما که در چهل «باب» و هر کدام در چهار بند تنظیم شده است: 1. چهار چیز پادشاهی را نگاه دارد؛ ... 10. چهار چیز موجب ثبات سلطنت است؛ ... 20. چهار چیز دلیل ابلهی است؛ ... 30. چهار چیز را عاقبت چهار چیز است؛ ... 40. چهار چیز اصل سعادت دو جهانی و مرادات جاودانی است. نسخههای این رساله بینام و به نامهای گوناگون و سرآغازهای مختلف و به نام نگارندگان مختلف در دست هست همچون جلال الدین محمد اصفهانی و حسن صباح و خواجه عبدالله انصاری و خواجه طوسی و ابی القاسم احمد بن عبیدالله بلخی و چندربهان برخمن پتیالی یا لاهوری نسبت داده شده است اما باز هم مؤلف به درستی مشخص نیست.
آغاز اثر
« بسمله. الحمدلله ... و آله اجمعین اما بعد این رسالهای است که حکما از کتب قدما اختیار نمودهاند و مسمی به تحفة الوزراء و منسوب است به چهل باب و هر باب مشتمل بر چهار نصیحت است »
انجام اثر
« باب چهلم در آنکه چهار چیز اصل سعادات دو جهانی و مرادات جاودانیست فرمان بردن خدای و رسول خشنود بودن مادر و پدر خدمت علما و حکما شفقت بر خلق خدای تعالی جل جلاله و عم نواله و الصلوة و السلام علی رسوله محمد و آله. »
سوابق و چاپهای اثر
ایران، 1282
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
مشار فارسی 1218/1
نسخههای منزوی 1562/2
الذریعة 470/3
کشف الظنون 376/1
دنا 1012/2-1015 (ذیل 4 عنوان نسخههای آن معرفی شده)
هندلیست فارسی موزه بریتانیا 1895-1966ص93
متن فنخا
● تحفة الوزراء = تحفة الملوك = چهل باب = تحفه انوار = نصایح الملوك = رسالهای در اخلاق / اخلاق / فارسی
tohfat-ol vozarā’ = tohfat-ol molūk = čehel bāb = tohfe-ye anvār = nasāyeh-ol molūk = r.-ī dar axlāq
اصفهانی، جلال الدین محمد، ق7قمری
esfahānī, jalāl-od-dīn mohammad (-13c)
رسالهای کوتاه در مواعظ و اندرزهای پیشینیان و حکما که در چهل «باب» و هر کدام در چهار بند تنظیم شده است: 1. چهار چیز پادشاهی را نگاه دارد؛ ... 10. چهار چیز موجب ثبات سلطنت است؛ ... 20. چهار چیز دلیل ابلهی است؛ ... 30. چهار چیز را عاقبت چهار چیز است؛ ... 40. چهار چیز اصل سعادت دو جهانی و مرادات جاودانی است. نسخههای این رساله بینام و به نامهای گوناگون و سرآغازهای مختلف و به نام نگارندگان مختلف در دست هست همچون جلال الدین محمد اصفهانی و حسن صباح و خواجه عبدالله انصاری و خواجه طوسی و ابی القاسم احمد بن عبیدالله بلخی و چندربهان برخمن پتیالی یا لاهوری نسبت داده شده است اما باز هم مؤلف به درستی مشخص نیست.
آغاز: بسمله. الحمدلله ... و آله اجمعین اما بعد این رسالهای است که حکما از کتب قدما اختیار نمودهاند و مسمی به تحفة الوزراء و منسوب است به چهل باب و هر باب مشتمل بر چهار نصیحت است
انجام: باب چهلم در آنکه چهار چیز اصل سعادات دو جهانی و مرادات جاودانیست فرمان بردن خدای و رسول خشنود بودن مادر و پدر خدمت علما و حکما شفقت بر خلق خدای تعالی جل جلاله و عم نواله و الصلوة و السلام علی رسوله محمد و آله.
چاپ: ایران، 1282
[مشار فارسی 1218/1؛ نسخههای منزوی 1562/2؛ الذریعة 470/3؛ کشف الظنون 376/1؛ دنا 1012/2-1015 (ذیل 4 عنوان نسخههای آن معرفی شده)؛ هندلیست فارسی موزه بریتانیا 1895-1966ص93]
نسخههای خطی این اثر
132 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
13/7-ف | بیکاتب | با تاریخ 716ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 2 |
مفتاح
تهران
|
892/2 | محمد امین حسینی ترمذی | قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
1031/3-ف | محمد تقی شیرازی | ربیع الثانی 1009ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 4 |
سلطنتی
تهران
|
687 | میر عماد الحسنی قزوینی | 1019ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 5 |
دانشگاه
تهران
|
2596/2 | عنایت الله | 16 رمضان 1086ق | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 6 |
ملی
تهران
|
1971/9 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 7 |
دانشسرای عالی-کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرگانی
تهران
|
109/7 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 8 |
مرکز احیاء
قم
|
589/4 | بیکاتب | 1102ق | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 9 |
مرکز احیاء
قم
|
1481/4 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 10 |
مجلس
تهران
|
15732 | بیکاتب | 1131ق | نستعلیق، شکسته | 64 | شناسنامه ← |
| 11 |
مفتاح
تهران
|
920/2 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 12 |
مفتاح
تهران
|
912 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 13 |
ملی
تهران
|
574/2 | بیکاتب | محتملاً قرن 13 | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 14 |
ملک
تهران
|
5130/2 | بیکاتب | قرن 13 | شکسته نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 15 |
مجلس
تهران
|
91/3 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 22 | شناسنامه ← |
| 16 |
دانشگاه
تهران
|
5925/5 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 17 |
نوربخش
تهران
|
867/14 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 18 |
ملک
تهران
|
2097/1 | بیکاتب | قرن 13 | - | 5 | شناسنامه ← |
| 19 |
ملی
تهران
|
1180/4 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 113 | شناسنامه ← |
| 20 |
مجلس
تهران
|
16189/9 | بیکاتب | قرن 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 21 |
دائرة المعارف
تهران
|
24/1-عکسی | بیکاتب | گویا قرن 13 | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 22 |
مجلس
تهران
|
8012/6 | بیکاتب | قرن 13 | شکسته نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 23 |
مرعشی
قم
|
14304/8 | بیکاتب | قرن 13 | شکسته | 4 | شناسنامه ← |
| 24 |
انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
تهران
|
52 | بیکاتب | محتملاً قرن 13 | نستعلیق | 14 | شناسنامه ← |
| 25 |
گلپایگانی
قم
|
7894/3-53/103 | بیکاتب | جمادی الاول 1213ق | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 26 |
مرعشی
قم
|
10812 | بیکاتب | 1216ق | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 27 |
سلطنتی
تهران
|
901 | محمد ابن محمد حسن خوانساری | 1228ق، جهت شاهزاده علی شاه قاجار (ظل السلطان) | نستعلیق | 22 | شناسنامه ← |
| 28 |
گلپایگانی
قم
|
3715/1-19/45 | محمدبن محمد حسن خوانساری | 1228ق | نستعلیق | 12 | شناسنامه ← |
| 29 |
فیضیه
قم
|
1351/3 | بیکاتب | 1229ق | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 30 |
ملک
تهران
|
1846/3 | بیکاتب | 1229ق | - | 2 | شناسنامه ← |