تحفة الخاقان

● تحفة الخاقان / طب / فارسی tohfat-ol xāqān هلاکو قاجار، - 1271 قمری holākū qājār ( - 1855) وابسته به: برء الساعة؛ رازی، محمد بن زکریا (251-313) اهدا به: فتحعلی شاه قاجار (1211-1250ق) نویسنده می‌گوید روزی در خدمت فتحعلی شاه قاجار سخن از «برء الساعة» محمد زکریای رازی و ترجمه فارسی آن رفت. چون ترجمه کتاب مزبور را راضی و کافی به درگاه سلطنت ندیدم بر آن شدم که کتابی حاوی مطالب عمده پزشکی فراهم آورم و تقدیم بارگاه ایشان کنم. لذا این رساله که حاوی سی «فصل» در پزشکی است بدین قرار فراهم آوردم: مقدمه: در صحت؛ فصل 1. ناخوشی دردسر؛ 2. خون آمدن از بینی؛ 3. ناخوشی بیخوابی؛ 4. ناخوشی سکته؛ 5. ناخوشی چشم؛ 6. ناخوشی زکام و نزله؛ 7. ناخوشی درد گوش؛ 8. ناخوشی درد دندان؛ 9. ناخوشی درد گلو؛ 10. ناخوشی درد معده؛ 13. چیزهایی که باعث اشتها و قوت معده می‌گردد؛ 14. ناخوشی حیضه؛ 15. ناخوشی اسهال؛ 16. ناخوشی زهیر؛ 17. ناخوشی قولنج؛ 18. ناخوشی بواسیر؛ 19. ناخوشی سوزنک؛ 20. ناخوشی سرعت انزال؛ 21. تقویت باه؛ 22. ناخوشی دمل؛ 23. تدبیر فربه شدن؛ 24. علاج چوب خورده و از اسب افتاده؛ 25. تدبیر جراحات؛ 26. تدبیر خستگی؛ 27. تدبیر ضرر زهر؛ 28. علاج اسب افتاده؛ 29. احوالات موی؛ 30. رخسار؛ خاتمه: در امراض مختص زنان. آغاز: رب يسر و به نستعين. بسم الله. حمد فزون از حوصله قیاس و سپاس بیرون از ادراک حواس سزاوار درگاه و شایسته پیش گاه ... اما بعد چنین گوید کمترین چاکر درگاه شهریار جم اقتدار احمد قاجار که روزی در پیش گاه حضور ساطع النور پادشاه جم جاه ... صاحب قران اعظم فتح علی شاه قاجار ... ذکری از کتاب برء الساعة محمد زکریای رازی ... و ترجمه نمودن آن ... رساله ای ترتیب نمود خالی از اطناب ... مسمی به تحفة الخاقان. انجام: و این طلسم نیز در آسانی وضع حمل مجرب است که با خود دارند [نسخه‌های منزوی 488؛ فهرستواره منزوی 3336/5]