التحفة البهية

● التحفة البهية = مقالید الحساب / ریاضیات / عربی tuḥfat-ul bahīyya = maqālīd-ul ḥisāb شیروانی تبریزی، شریف بن رضا، ق13 قمری šīrvānī tabrīzī, šarīf ebn-e rezā (-19c) کتابی است مشتمل بر چهار عمل اصلی حساب و برخی از اعمال جبر، که برای فرزند خود در یک «مقدمه» و ده «باب» نوشته است: عناوین عمده: المقدمة ففی رسم العلم و موضوعه و نهایته؛ باب 1. بیان حساب الصحاح من الجمع و التفریق و التضعیف و التنصیف و الضرب و القسمة و التجذیر و نبیها فی ثمانیة فصول؛ باب 2. حساب الکسور و فیه ثلاث مقدمات ... فی استخراج المجهولات بالاربعة المتناسبة ... فی استخراج المجهولات بحساب الخطاین؛ باب 5. استخراج المجهولات بعمل العکس؛ باب 6. استخراج المجهولات بطریق الجبر و المقابلة و یتم بیانه فی فصلین ... فی مشاهیر ما انتهت افکار الحکماء من الجبریات ... فی بیان عدة من کلیات قواعد هذا الفن ... فی عدة من غوامض مسائل یستمد بها فی استخراج المجهولات ... و فیه مقدمة و ثلث فصول المقدمة ففی بیان ما يتوقف معرفة المساحة عليه ... في اوزان الاراضی الاجراء القنوات. آغاز: بسمله الحمدلله كما هو اهله ومستحقه والصلوة على محمد وآله كما هی حقه وبعد فهذه تحفة بهية وضعتها فی البلد السنية مشهد سيدنا الرضا لقرة عينى الرضا ... تستأهل ان تلقب بمقاليد الحساب لاحتوائها فرائد هذا الباب ... و رتبتها على مقدمه و عشره ابواب ... [طبقات اعلام الشیعه، قرن 13: ص 617؛ الذریعه 423/3]