تحریر وسائل الشیعة و تحبیر مسائل الشریعة

● تحریر وسائل الشیعة و تحبیر مسائل الشریعة = شرح وسائل الشیعة / شرح حدیث / عربی taḥrīr-u wasā'il-iš šī'a wa taḥbīr-u masā'il-iš šarī'a = š.-u wasā'il-iš šī'a حر عاملی، محمد بن حسن، 1033-1104 قمری horr-e ‘āmelī, mohammad ebn-e hasan (1624-1693) وابسته به: تفصیل وسائل الشیعة الی تحصیل مسائل الشریعة = وسائل الشیعة؛ حر عاملی، محمد بن حسن (1033-1104) تاریخ تألیف: 1098ق مؤلف در امل الآمل در ذیل ترجمه خود نوید داده که بر تألیف بزرگ و معروف خود «وسائل الشیعة» شرحی بنویسد و بدین نوید جامه عمل پوشانید اما آنچه تا کنون از نسخ این شرح دیده شده عموماً مقدمه‌ای است که به‌منزله نخستین مجلد شرح مزبور است و کتاب حاضر همان مقدمه (بر طبق تصریح مؤلف) است و از شرح خود کتاب احتمالاً تنها تا اوایل کتاب طهارت را نوشته باشد. این مقدمه‌ای مشتمل بر 12 «فایده» است: 1. بیان انواع مطالب هذا الشرح؛ 2. الکتب المأخوذة منها؛ 3. تعریف الفقه و موضوعه و غایته؛ 4. فضله؛ 5. وجوب طلبه؛ 6. وجوب العمل؛ 7. تصحیح القصد؛ 8 العلوم الموقوف عليها التفقه؛ 9. اصطلاحات الفقهاء؛ 10. تحريم القول بغير علم؛ 11. مباحث الالفاظ المذكورة فی الاصول؛ 12. الادلة الشرعيه. يادآور می‌شويم كه دو فايده اخير هريك به ترتيب حاوی 39 و 34 مسأله است. آغاز: الحمد لله علی جزيل نواله ... و بعد فيقول الفقير ... محمد بن الحسن بن علی بن محمد الحرالعاملی ... هذا كتاب تحرير وسائل الشيعه و تحبير مسائل الشريعه و الباعث علی تأليفه انی الفت كتاب تفصيل وسائل الشيعه الی تحصيل مسائل الشريعه فی مدة طويله ... استحسنه جمع كثير من الاصحاب ... التمس منی جماعة ... تأليف شرح لذلك الكتاب..و لا اذكر متن ذلك الكتاب كله خوفاً من اطناب بل اكتفی بعنوان الباب و انقل فی اثناء الشرح ما لابد منه ... و لا بد من تقديم مقدمه تشتمل علی فوائد مهمه ... قد جمعت فيها اهم ما ذكره اصحابنا فی كتب الفقه من المقدمات فی اوائله و تركت ما يخالف الاحاديث منها فلم اذكره بل ذكرت بعضه لا جل رده ... و انتخبت الباقی و اختصرت تلك المقدمات و هی اثنتا عشره [الذريعة 393/3-394؛ كشف الحجب كنتوری ص 101؛ امل الامل چاپ نجف به تحقيق سيد احمد حسنی، ج 1: 1145]