تجوید منظوم

● تجوید منظوم = مخارج حروف = قواعد قراء = نظم القواعد / شعر، تجوید / فارسی tajvīd-e manzūm = maxārej-e horūf = qavā‘ed-e qorrā’ = nazm-ol qavā‘ed زاهد بخارائی، محمد، ق 10 قمری zāhed boxārā’ī, mohammad (-16c) تاریخ تألیف: 907ق منظومه‌ای است بلند در چند قافیه و وزن و یا منظومه‌هایی کوتاه، در تجوید داشته است که 40+57+7 بیت آن به گونه زیر از او مانده است: یکم: قصیده‌ای است نونی در مخارج حروف (گنج بخش 100/1) در چهل بیت در پایان آن آمده: «این چهل بیت را شده تاریخ ×× در بیان مخارج این یاران (907-1111)»؛ دوم: قصیده‌ای است در همان وزن در قافیه الف در قواعد املا (قراء) (گنج 96/1) در 57 بیت در این بخش نام سراینده نیامده ولی در پایان آن آمده: «بهر عبدالرؤف کردم نظم ×× به عنایات حضرت مولا». در هامش این بخش (نسخه 1553) هفت بیت در تجوید است. در قافیه و وزن دیگری در پایان این یکی آمده: «کمینه زاهد زار بخاری ×× بکرد این نظم را بهر یادگاری». گویا پاره‌هایی از آن به نام اشعار منتخب از «قصیدة القراء» در مجموعه 20 رساله قرائت لکهنو، 1308 چاپ شده است. (احمد منزوی) آغاز: 1 (مخارج حروف) بعد حمد مربی دو جهان ×× سامع حرف آشکار و نهان / وز پی نعت بیحد صلوات ×× بر روان رسول با یاران / گوش کن تا بیاری توفیق ×× مخرج حرفها کنیم بیان 2 (قواعد قراء) بعد حمد و ثنا و مدح خدا ×× نعت پیغمبر دلیل هدی / بشنو این چند بیت تا گردی ×× مطلع بر قواعد قرا (املا) انجام: 1 (مخارج حروف) این چهل بیت را شده تاریخ ×× در بیان مخارج یاران / زاهد تشنه لب همی جوید ×× نم از بیم رحمت غفران / ربنا اغفرلنا خطایانا ×× انک المستعان و المنان 2 (قواعد قراء): بهر عبدالرؤوف کردم نظم ×× به عنایات حضرت مولی / تا شود مستفید از این ابیات ×× حق رساند به مقصد اقصی [مشترک پاکستان 105/1-106؛ نسخه‌های منزوی 98/1؛ فهرستواره منزوی 514/10]