التبيينيات فی الارث و التوريثات

● التبيينيات فی الارث و التوريثات = البينات فی تحرير المواريث = البينات فی علم المواريث / فقه / عربی at-tabyīnīyāt fī-l irṯ wa-t tawrīṯāt = al-bayyināt fī taḥrīr-il mawārīṯ = al-bayyināt fī ‘ilm-il mawārīṯ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمری nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201-1274) در سه «بخش»: 1. فرائض در سه «باب»؛ 2. تعیین الوارث در چهار «باب»؛ 3. لواحق الميراث در هفت «فصل». جز فرائض نصیریه است. از خواجه نصیر فقط یک اثر فقهی آن هم در فرائض و با همین موضوع آمده است و رساله دیگری در آثار او شناخته نیست. در الذریعه رساله‌ای با عنوان «البينات في تحرير المواريث» نامبرده شده که مؤلف آن مجهول است و سرآغاز آن با این رساله همانند است و نسخه‌ای در ملک دارد که آن هم ناشناس آمده و الذریعه می‌گوید: «رايتها في خزانة كتب سيدنا ابی محمد الحسن صدرالدین ره». چنین نسبتی را در ضمن تألیفات خواجه نیافتیم و مدرس رضوی هم در چاپ جدید کارش ذکری از آن نکرده است. فقط دانش پژوه در نسخه دانشگاه چنین نسبت داده است. نسخه‌ای در مجلس شورا دارد که از مفلح بن حسن صیمری (ق 9ق) دانسته شده که نام «التبيينيات فی الارث و التوريثات» دارد و همین رساله است. آغاز: بسمله، الحمد الله الذی ارشدنا بدین الاسلام و اوضح لنا الحق بايضاح الكلام ... و بعد فانی حررت كتاب المواريث في وريقات و سميتها البينات و جمعت فيها الاصول و التعريفات ...الاول الفرايض و ابوابه ثلثة. انجام: لانها كسرت مخرج الربع فيضرب اربعة في اصل الفريضة و هی ثمانية تبلغ اثنان و ثلاثون و السهم الزايد يؤخذ من الجميع فيكون ثلثة و ثلثين و هذا آخر ما قصدنا حصره في هذا الكتاب و الحمد الله رب العالمين. [دنا 783/2 (3 نسخه با نسبت به صیمری)؛ الذریعه 195/3 و 150/16؛ مدرس رضوی 290]