تبصرة المؤمنين

● تبصرة المؤمنين / عرفان و تصوف / فارسی tabserat-ol mo'menīn حکیم مؤمن، محمد مؤمن بن محمد زمان، ق 11 قمری hakīm mo'men, mohammad mo'men ebn-e mohammad zamān (-17c) تاریخ تألیف: 1086ق؛ محل تالیف: دار السلطنه قزوین رساله‌ای متوسط در تأیید و دفاع از صوفیه و مبانی و قصاید تصوف که در رد و نقد نظرات «محمدطاهر قمی» ضد صوفی معروف صفویه نوشته است، در دوازده «فصل» و یک «خاتمه»: 1. اثبات واقعیت و حقیقت و بیان آنکه مخترع صوفیه حقه نیست؛ 2. تحقیق ولایت و مراتب ایمان و معنی ... و جواز ترک حیوانی؛ 3. بیان عشق؛ 4. جواز ذکر جلی و ذکر خفی به طریق مخصوص ایشان و تحقیق غنا و وجد و حال؛ 5. تحقیق غیب و الهام و وحی و جواز کشف و رویای صادقه و عروج روح؛ 6. وحدت وجود؛ 7. اثبات انوار و حجب؛ 8. جواز چله نشینی؛ 9. بیان شطح و طامات؛ 10. اثبات روح اعظم و اتصال ارواح مؤمنین به آن؛ 11. اثبات رتبه فناء فی الله؛ 12. جواب مطاعن مولوی که نسبت بهر یک از عرفاء بیان نمود؛ خاتمه در دلالت و تشیع و تاویل اقوال مشایخ کبار. آغاز: الحمدلله الذى يهدى من يشاء الى صراط مستقیم بعد بر ارباب الباب پوشیده نماند که حضرت مولوی به ظاهر مولانا محمد طاهر چون قعود در مسند قضای قم را با قیام به پیش نمازی جمعه که بر غیر معصوم اجتماع ضدین است جمع فرموده خواست که در وحدت مسلک عرفاء و متشرعین حقه تفرقه اندازد ... رسائل چند از نظم و نثر در مطاعن عرفا که صوفیه حقه اند انشاء نمود و طریق سالکان راه حق را غیر جاده شرع دانست اختراع مذهبی به سلطان العارفین ... شیخ صفی الدین قدس سره و فرقه کاملین شیعه داده بناء على هذا خادم فقراء و خاک قدم عرفاء محمد مؤمن الحسینی التنکابنی الطبيب واجب دانست که اصول طريقه این فرقه را ... بیان سازد تا بر عوام نیز ظاهر گردد انجام:.. به اصل صرفیت خود بسلامت روان شدن کنایه از عدم موانع راهزنان عقبات عالم بقا است نسبت به بی تعلقات عالم حسنی. [الذريعة 325/3 که در کلام و اصول دین دانسته شده است؛ نسخه‌های منزوی 905/2 (5 نسخه)؛ 1799/2؛ فهرستواره منزوی 171/7؛ دنا 772/2 (15 نسخه)]