تاریخ نو

● تاریخ نو / تاریخ ایران / فارسی tārīx-e no جهانگیر میرزا، 1222؟-1269قمری jahāngīr mīrzā (1807-1853) تاریخ تألیف: 1267ق؛ محل تألیف: تویسرکان در ذکر وقایع ده سال اخیر سلطنت فتحعلی شاه و چهارده سال پادشاهی محمد شاه و اوایل زمان ناصر الدین شاه از 1240 تا 1265 هجری. دارای نثر ساده و روشن و فاقد استعارات ادبی و گاه حتی عامیانه است و بمنزله ذیل مآثر سلطانیه می‌باشد. آغاز: بسمله. اما بعد چون اثبات حوادث روزگار در دفاتر آثار و اخبار امریست مرغوب برای آنکه عبرتی از گذشته در آینده حاصل آید و بصیرتی برای مطالعه نمایندگان فزاید لهذا این بنده درگاه الهی و دعاگوی دوام دولت پادشاهی امیرزاده جهانگیر میرزا خلف مرحوم نایب السلطنة عباس میرزا طاب ثراه را در این تاریخ که اول سنه 1267 هجری است در قصبه تویسرکانی من محال قلمرو همدان که بحکم پادشاه مرحوم محمدشاه طاب ثراه از سنه 1251 هجری متوقف است بخاطر فاتر رسید که وقایعی را که از سنه 1240 هجری الی حال تحریر از وقایعات کلیه در مملکت ایران صانها الله عن الحدثان روی داده برشته تحریر در آورد که برای خوانندگان و مطالعه نمایندگان تجربه حاصل آید ... چون عدد لفظ تاریخ نو مصادف با سال اختتام این کتاب آمد مسمی بتاریخ نو گردید انجام: ذکر فتح مشهد مقدس پادشاه جهان ... قد فرغ من تحریر هذا التاريخ في يوم الاربع من شهور ربیع الاولى سنه سبع و ستون ماتین بعد الالف الهجرة النبویه صلوات الله و السلام 1267. چاپ: به کوشش عباس اقبال آشتیانی، تهران، 1327ش، 347ص. [دنا 748/2؛ رجال ایران 284/1؛ فهرستواره منزوی 913/2]