تاریخ مرشدان صفوی

● تاریخ مرشدان صفوی / تراجم / فارسی tārīx-e moršedān-e safavī اهداء به: شاه تهماسب درباره آغاز کار صفویان. این نسخه در بخش دوم آن از خواجه حبیب الله وکیل هرات با عبارت «حضرت ممالک پناهی حبیب اللهی» یاد شده است و این بخش همان حبیب السیر است چنانکه خواهیم گفت. در دیباچه بخش نخستین آن که به نام و به دستور شاه تهماسب ساخته شده است آمده است: «این تألیف در موسمی اتفاق افتاده که جهان از آرایش گلزار نمونه باغ فردوس شده بود و اطراف بساط غبراء از ریاحین درخشنده چون قبه خضراء پر کواکب شده» در آن آمده: «فرمان ... به نفاد اقتران یافت که بنده مستهام سهام لیام حیاتی تاریخی بر آن وقایع تالیفی نماید در افصاح مهمات و ایضاح معضلات آن به قدر کوشد ... [الهی جامع ذات و صفاتی، حیاتی راز تو باشد نجاتی، به اولاد علی کن حشر او را، که یاد بد در ابد از نوحیاتی ... حیاتی پیرو آل رسول است، و به درگاه تو میخواهد نجاتی، ... نمود از سخن احیا مماتی، که خوش بنوشته تاریخ شهان، بیاید در ابد از نوحیاتی] (در هامش گویا به خط دیگر)». این کتاب مشتمل بر سه «حدیقه» است: 1. بیان شمه‌ای از فضایل سلطان تخت اصطفاء پادشاه کشور «انما» شهسوار میدان «لافتی» مصدوقه «هل اتی» امیرالمومنین علی بن ابی طالب؛ 2. بیان نبذی از فضائل ائمه طاهرین؛ 3. بیان مجملی از حال شیخ صفی الدین اسحق، و این حدیقه مشتمل بر هشت «روضه» است: 1) خصوصیات حال آن حضرت، در نه «چمن»، 2) بیان نسب عالی آن حضرت نسلا بعد نسل، 3) بیان سلسله ارشاد واحدا بعد واحد، 4) بیان مجمل از حال عارف ربانی ابوالفتح شیخ ابراهیم زاهد گیلانی، 5) بیان مجمل از حال سلطان الاصفیاء و برهان الاولیاء سلطان صدرالدین موسی، 6) بیان اولاد امجاد مرشد ان جنت مقام و اسماء و القاب و کنیات شریفه ایشان و محل ورد و فیض ارشاد و دیگر خصوصات، 7) بیان بنای حظیره مقدسه و سایر بنیه عالیه آن روضه فلک رتبه، 8) بیان مریدان این سلسله علیه و خلفاء ایشان. این بخش‌بندی در فتوحات شاهی و تاریخ شاه اسماعیل و تاریخ شاه تهماسب هروی نیست. در روضه پنجم که در تاریخ مرشدان است در دنبال آن از صفی الدین اسحاق و رضی الدین موسی و خواجه سلطان علی و شیخ شاه ابراهیم و شاه جنید و شاه حیدر و سلطان علی به اختصار یاد شده تا می‌رسد به شاه اسماعیل و ابوالفتح میرزا و شاه تهماسب و امام قلی میرزا، سپس داستان توجه شاه جنید صفوی است به دیار بکر تا می‌رسد به توجه رایات گویا شاه اسماعیل به خوزستان. باز از گشودن بغداد یاد می‌شود و از رفتن به سوی شیراز تا در پایان می‌رسد به سرگذشت امیر غیاث منصور دوانی و سعدالدین اسعد و شرف الدین شیفکی و مرشد الدین عبدالله تا می‌رسد به نورالدین محمد و حسامی واعظ و نظام الدین مشنی و میرعلی و اینجا نسخه افتاده است. در این بخش نسخه ما برابر است با حبیب السیر (530: 4 تا 603 تا 618 چاپ تهران).