تاریخ جدید

● تاریخ جدید / تاریخ ایران، بهائیت / فارسی tārīx-e jadīd همدانی، میرزا حسین، -1299 قمری hamadānī, mīrzā hoseyn (-1882) تاریخ باب و بهاست. چون مؤلف تقلید در مذهب و دین را جائز نمی‌دانسته در سفری که به ایران آمده وقایع اتفاقیه خود را آورده تا عبرتی برای دیگران باشد، مؤلف پس از سیاحت در جمیع فرنگستان و اروپا و هندوستان و بررسی ملل و ادیان این ممالک، به ایران رسیده و قصد ماندگاری نداشته، ولی پس از اقامت با طایفه بابی‌ها ارتباط برقرار کرده و نسبتاً مفصل به حالات و عقاید و شرح حال علمای آنان پرداخته است. مؤلف این کتاب که خود را سیاح فرانسوی معرفی کرده است تألیف خود را در دو دفتر تنظیم نموده است: دفتر اول: در تاریخ این فرقه؛ دفتر دوم: در بیان عقائد این فرقه. (سید جعفر حسینی) برون آن را به انگلیسی برگردانده است (چاپ کیمبریج در 1893). آغاز: خورده بینان به فر فراست دریافت کنند و دانشمندان بصیر به عین الیقین بینند و هوشمندان خبیر به نور کیاست و دانش دانند [نسخه‌های منزوی ص 1736؛ فهرست نیکولسون ص 77؛ ذیل ریو ش 15؛ فهرستواره منزوی 857/2]