اثبات الواجب الکبیر

● اثبات الواجب الکبیر / کلام و اعتقادات / عربی iṯbāt-ul wājib-ul kabīr حسینی دشتکی، احمد بن ابراهیم، - 1015 قمری hoseynī daštakī, aḥmad ebn-e ebrāhīm ( - 1607) میرنظام الدین دشتکی شیرازی، نیای سید علیخان مدنی پسر معصوم پسر نظام الدین، سه رساله به عنوان «اثبات الواجب» داشت که با صفت کبیر و وسیط و صغیر شناخته می‌شد و این رساله که «اثبات الواجب الکبیر» اوست به روشی تازه خداوند را اثبات می‌کند و دارای یک «مقدمه» و بیست «فصل» و یک «خاتمه» در کلام نفسی است. در پایان آن می‌گوید که به گفته استاد نخستین (ارسطو) در الهیات به‌یقین نتوان رسید و تنها می‌توان گفت که بهتر و شایسته‌تر چنین است. دشتکی در این رساله از ارسطو و از شرح «منافع الاعضاء» جالینوس و از «فصوص» فارابی و از شرح حکمت اشراق شیرازی و «شجره الهیه» شهرزوری و از محقق شریف و شارح تجرید و از «شرح زوراء» یاد می‌کند و در پایان از شیخ الرئیس نام می‌برد. آغاز کتاب: سبحانک اللهم یا من تفرد بالوجوب و الوجود و توحد بافاضة الخير و الجود یا من تنزه عن مشابهة الأعراض و الأجسام انجام کتاب: و قد قال الشیخ الرئیس: جل جناب الحق عن ان یکون شریعة لکل وارد ... و نقل عن المعلم الاول انه لا سبیل فی الالهیات الی الیقین و انما الغایة القصوی فیها الاخذ بالالیق و الاولی و اعلموا انی و ان لم ابلغ درجة المصنف ... لکن من نظر فیه ... یجد فیه اشارات الی فوائد و تلویحات الی زوائد خلت عنها الکتب المتعارفه و الزبر المتداولة و الله ولی الافاضة و الیه الرجوع فی البدایة و النهایة و منه التوفیق و بیده ازمة التحقیق. [الذریعة 103/1؛ ریحانة الأدب 200/6]