اثبات المعدوم

● اثبات المعدوم / فلسفه / عربی iṯbāt-ul ma‘dūm محقق حلی، جعفر بن حسن، 602 - 676 قمری mohaqqeq-e hellī, ja‘far ebn-e hasan (1206 - 1278) رساله در پاسخ سؤالی است که از مؤلف شده در این باب که آیا نظریه اثبات معدوم نظریه درستی است یا نه؟ و آیا بر معتقد به این نظر حکم کفر یا فسق بر او جاری می شود یا نه؟ پاسخ وی مورد اعتراض برخی از علما واقع شده است. در رساله حاضر جواب شرف الدین ابو عبدالله حسین بن ابی القاسم بن حسین بن محمد عودی اسدی بر وی با عناوین «قوله-قوله» آمده است. در الذریعة (5: 182) «جواب السؤال عن اثبات المعدوم» از محقق کرکی (940ق) دانسته شده و «الرد علی جواب المحقق کرکی» از معاصرش (!) شرف الدین ابی عبدالله حسین بن ابی القاسم عودی اسدی حلی در الذریعه (ج 1 ص 192) معرفی شده است و در طبقات اعلام الشیعة (قرن 10 ص 69) حسین عودی از علمای شیعه در قرن دهم هجری درج شده و این مطلب به کتاب «حياة المحقق الکرکی و آثاره» (606/2 و 395) نیز راه یافته است. ولی این رساله از محقق حلی است و تاریخ کتابت برخی نسخه‌ها 741ق است و نمی‌تواند از محقق کرکی باشد. آغاز کتاب: ما تقول السادة الفقهاء ائمة الدین و هداة المسلمین فی إثبات المعدوم هل هو حق ام لا؟ ... الجواب قال الشیخ نجم الدین ... قبل بیان ما تضمنه السؤال ینبغی ان یقرر عقیدة المثبت للمعدوم ثم تبین حقها و باطلها انجام کتاب: و لایجوز ان یقدح فیه بفسوق و لاغیره لاجل إعتقاد المعدوم. و الله اعلم بالصواب. چاپ: به کوشش حسین مدرسی طباطبائی، همراه با ردیه عودی، میراث اسلامی ایران، 1 (1373): 157-174. شرح و حواشی: 1- الرد علی المحقق الحلی فی اثبات المعدوم؛ عودی، حسین بن ابی القاسم (8-)