پاسخ به پرسشهای کلامی

● پاسخ به پرسشهای کلامی / کلام و اعتقادات / فارسی pāsox be porseš-hā-ye kalāmī نوری، علی بن جمشید، -1246 قمری nūrī, ‘alī ebn-e jamšīd (- 1831) پاسخ به 35 پرسش گوناگون است که به مباحث گوناگون کلامی و فلسفی می‌پردازد. در الذریعه از این رساله با نام‌های گوناگون یاد کرده در جلد دوم (ص 85) با نام «الاسئلة السلطانية» آمده که پرسش‌ها را از فتحعلی شاه و پاسخ‌ها را از حکیم نوری دانسته است؛ در جلد 5 (ص 210) با عنوان «جوابات سلطان آقا محمد خان» که پرسش‌ها را از آقا محمد خان قاجار فرض نموده است؛ در جلد 12 (ص 246) با عنوان «سؤال و جواب» که در حاشیه کشف الفوائد علامه حلی چاپ شده که تقریباً یک سوم از این نگاشته است. برخی پرسش‌ها را از میرزای قمی دانسته‌اند که با توجه به مضمون عامیانه برخی پرسش‌ها این انتساب بسیار بعید است. پرسش‌ها عبارت است از: 1. تجرد نفس؛ 2. جایگاه روح نسبت به بدن؛ 3. چگونگی ورود حضرت ادریس و عیسی به بهشت با بدن جسمانی یا غیر آن؛ 4. چگونگی بدن میت و صدق و کذب اخبار میت؛ 5. فنای بهشت و دوزخ؛ 6. سبب تسمیه حواریون حضرت عیسی؛ 7. حقیقت خواب؛ 8. خلقت بالفعل بهشت و دوزخ؛ 9. خوردن و آشامیدن و ازدواج بهشتیان؛ 10. مرا از قالب مثالی و ...؛ 11. جبر و اختیار؛ 12. دلیل بر نبوت خاصه در مناظره با نصارا؛ 13. خلقت روح و علم بدان؛ 14. جایگاه بهشت دنیا؛ 15. عذاب قبر؛ 16. صدقه و دعا رافع اجل محتوم است؟؛ 17. ملائکه و بیان ذکوریت و اناثیت آنها؛ 18. علت سرخی آسمان و ...؛ 19. تجرد روح؛ 20. ارتباط روح و بدن؛ 21. قالب مثالی و پرسش از معراج جسمانی؛ 22. جایگاه بهشت و دوزخ حقیقی؛ 23. چگونگی حضور پیامبر و ائمه در نزد محتضر؛ 24. خلقت روح و تفضیل ائمه بر یکدیگر؛ 25. تاثیر لعن بر اشقیاء و صلوات بر اولیاء؛ 26. شرح فقره‌ای از دعای کمیل؛ 27. رجعت، سؤال قبر، لوح محفوظ و محو و اثبات؛ 28. قضای الهی؛ 29. علم حق در عالم ذر؛ 30. فوت پیامبران و اولیاء؛ 31. حقیقت خواب و اخبار میت؛ 32. جبر و اختیار؛ 33. پرسش از حدیث قرب نوافل و انتساب تردد به خداوند؛ 34. تأویل ابیاتی از شیخ بهائی و ملای روم؛ 35. علم امام و تنافی آن با وقوع در تهلکه بویژه در اخبار حضرت رضا و حضرت علی علیه السلام. آغاز: سوال علمای امامیه و فقهای اثنی عشریه رضی الله عنهم چه میفرمایند در این مسئله شرعیه که آیا روح انسانی مجرد است یا مادی برای او فانی شدن هست یا نه اگر بفرمایند مجرد است و فانی نمیشود چه میفرمایند در خصوص آیه شریفه کل شی هالک الاوجه انجام: بحلاوت بچشم زهر که شاهد ساقی است ×× به ارادت بکشم درد که درمان هم از اوست. تا پا از دائره قسمت سراسر رحمت پر حکمت حق بیرون ننهادید خودسری و خود رائیکه محض و بال است برزخ خود نگشاده باشند. در دائره قسمت ما نقطه تسلیمیم لطف آنچه تو اندیشی حکم آنچه تو فرمائی. در باب بلا نسبت ببعض لا تلقوا فرمودند و نسبت ببعض دیگر در سارعوا بر رخ تمنای ایشان گشودند در حق او مدح در حق تو ذم و در حق او شهد و در حق تو سم فافهم. رضا بداده بده وز جبین گره بگشا ×× که بر من و تو در اختیار نگشاد است. مجمل و ملخص سخن اینست که عصمت مانع از ارتکاب معاصی است و السلام چاپ: به کوشش حامد ناجی اصفهانی، در گنجینه بهارستان، حکمت (1) (تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی: 1379) [دنا 618/2؛ فهرستواره منزوی 93/6 و 160/6 با عنوان «روح»]