پارسی نامه

● پارسی نامه / دستور زبان / فارسی pārsī-nāme ساغر اصفهانی، محمد ابراهیم بن محمد اسماعیل، -1302 قمری sāqar-e esfahānī, mohammad ebrāhīm ebn-e mohammad esmā‘īl (- 1885) دستور زبان فارسی را به طور مختصر در چند بخش بیان نموده است. فهرست مطالب: آغاز اول: در عذر به هم آمیختن سخنان و الفاظ پارسی و تازی است؛ آغاز دوم: در پیدایش زبان پارسی و زمان آن است؛ آغاز سوم: در گزارش جا به جا شدن و پیوستن حرف‌های پارسی است به یکدیگر؛ آغاز چهارم: در بیان اصل سخن و نام اصل سخن است که در زبان تازی مصدر و اسم مصدر است؛ گفتار 1. در نگارش سخنان گذشته است که عرب آن را ماضی گوید؛ گفتار 2. در آینده است که عرب آن را مستقبل و مضارع گوید؛ گفتار 3. در بیان کننده است که آن را اسم فاعل گویند؛ گفتار 4. در کرده‌شده است که آن را اسم مفعول نامند؛ گفتار 5. در فرمودن است که امر باشد؛ گفتار 6. در باز داشتن است کسی را از کاری که عرب آن را نهی گوید؛ گفتار 7. در نیست کردن است که نفی گویند؛ گفتار 8 در انکار کردن است و آن را جحد گویند؛ گفتار 9. در طلب آگاهی و فهمیدن است که به زبان عرب آن را استفهام گویند؛ مطلب اول: در قواعد صرف؛ مطلب دوم: در قانون نحو.