اثبات سکون زمین و حرکت آفتاب

● اثبات سکون زمین و حرکت آفتاب / هیأت / فارسی esbāt-e sokūn-e zamīn va harekat-e āftāb همدانی شیخی، محمد باقر بن محمد جعفر، 1239 - 1319 قمری hamadānī šeyxī, mohammad bāqer ebn-e mohammad ja‘far (1824 - 1902) اهدا به: عباسقلی میرزا تاریخ تألیف: 7 ذیحجه 1294 مؤلف ظاهراً دو رساله در این باره نوشته که دومی آن در رد کتاب میرزا محمد اسماعیل تهرانی است که در 1295ق نوشته و رساله مورد گفتگو باید پیش از آن نگاشته شده باشد. در مورد مؤلف نیز اختلاف شده و برخی به اشتباه به جهت بودن نام «محمد باقر» در برخی نسخه‌ها، او را مجلسی تصور کرده‌اند. تعابیر ابتدای این رساله با دیگر رساله‌های همدانی مؤید انتساب صحیح به اوست. نمونه آن که عبارات «محنت اقتران» در ابتدای این رساله در چند رساله دیگر او همچون «احقاق الحق» و «توضیح» و «رد بابیه» و «رساله وقف» و ... نیز آمده است. آغاز کتاب: چنین گوید این بنده خاسر محمد باقر غفرالله له و لو الدیه و لا خوانه المؤمنین که چون درین اوان محنت اقتران بعضی از بوالهوسان بر خلاف سابقان بسکون آفتاب و حرکت زمین قائل شده‌اند و حال آنکه سکون زمین و حرکت آفتاب مانند واضح است خواستم این مطلب را به مقدماتی چند بدیهی الانتاج ذکر کنم بطوریکه بعد از دیدن این مقدمات احتمالی باقی نماند در حرکت آفتاب و سکون زمین ... انجام کتاب: همین قدر از بیان بستن زبان بوالهوسان کافی است و الحمد لله رب العالمین تمام شد این مقدمات در شب پنج‌شنبه هفتم ماه ذی الحجه الرجام 1294 هزار و دویست و نود و چهار حامدا مصلیا مستغفرا تمت [رجال بامداد234: 2؛ فهرستواره منزوی 2909/4 و 2943/4؛ منزوی 346و 303] شرح و حواشی: 1- سکون زمین؛ همدانی شیخی، محمد باقر بن محمد جعفر (1319-1239)