مدخل تاریخ تذکره‌های فارسی

بزرگان شیراز

ج ۲، ص ۸۲۲–۸۲۳

تاریخ تذکره‌های فارسی

ج ۲، ص ۸۲۲–۸۲۳
بزرگان شیراز تألیف رحمت اللّه مهراز در ۱۳۴۸ ش. تحقیقی است دربارۀ زاهدان، عارفان، دانشمندان، مؤلفان، شاعران، پادشاهان وزیران، اماکن مقدسه و زیارتگاههای شیراز.
با آنکه عدۀ قلیلی از شعرای شیراز در این کتاب مذکورند، تراجمشان هم مختصرست و هم غیر قابل اعتماد، از جمله اینکه بابا فغانی شیرازی مذکور در (ص ۳۲۸) را که یک‌صد سال پیش از ظهور سبک هندی درگذشته و خود صاحب مکتبی بوده و پیروانی داشته است، چنین تعریف کرده است: «وی از شعرای پیرو سبک هندی در زمان صفویه بود». دربارۀ عرفی مذکور در (ص ۳۳۰) که یک‌بار به هند رفت و همان‌جا درگذشت می‌نویسد: «چندبار به هندوستان رفته» و بعد داستانی در شرح مناظرۀ او با فیضی آگره‌یی و برادرش ابو الفضل علامی در حضور اکبر شاه مسطور داشته است که ساختگی و بی‌اصل است. همچنین است ترجمۀ مکتبی شیرازی (ص ۳۱۳) و اینکه وی سفری به هندوستان و عربستان رفته، و انتساب منظومۀ «کلمات علیه غرّا» بوی که هیچیک درست نیست. شمس الدّین محمد لاهیجی صاحب کتاب مفاتیح الاعجاز را در ردیف بزرگان شیراز آورده و تخلص او را «فدائی» نوشته است، و حال آنکه تخلص وی «اسیری» بوده و «فدائی» تخلص پسر اوست. یک رباعی هم که در ذیل ترجمۀ شیخ محمد اسیری لاهیجی مذکور داشته، متعلق است به شیخ محیی الدّین احمد فدائی شیرازی معروف به شیخ‌زادۀ لاهیجی، و تاریخ وفات شیخ محمد لاهیجی را که نهصد و دوازده است بغلط نهصد و بیست و یک ضبط کرده است. ر ک: (ص ۳۱۶-۳۱۷) این کتاب در ۵۳۰ صفحه با مقدمه و فهرست مندرجات از طرف انجمن آثار ملی بقطع وزیری در آبانماه ۱۳۴۸ نشر یافته است.

گزارش اشکال یا پیشنهاد