مدخل تاریخ تذکره‌های فارسی

تنقیح الاخبار

ج ۲، ص ۵۸۳–۵۸۵

تاریخ تذکره‌های فارسی

ج ۲، ص ۵۸۳–۵۸۵
تنقیح الاخبار تألیف ملا محمد ماه در ۱۱۲۵ ق. تاریخچه‌ایست از وقایع و تاریخ عالم که با اسناد موثق در زمان سلطنت فرخ سیر ۱۱۲۵ ه‍. معادل ۱۷۱۳ م. بوسیلۀ ملا محمد ماه تألیف شده (به‌طوری‌که در پشت
جلد داخلی و صفحۀ اول این نام نوشته شده است، ولی در متن پیدا نشد). عنوان در صفحۀ ۴ چنین شروع می‌شود: «سبحان ربیّ الاعلی این چه استحقاق سجدۀ مطلق و عبادت علی‌الاطلاقست... الخ» و شامل یک مقدمه دربارۀ اصل عالم و خلقت بشر در صفحۀ ۵ و هفت تحریر و یک خاتمه است: ۱ - تاریخ پیغمبران قدیم و حکما و سلاطین ایران قبل از اسلام تا آخر ساسانیان و فرمانروایان یمن و امپراطوران مصر و ملوک‌الطوایف، برگ ۸. ۲ - تاریخ محمد «ص» و اصحاب و ائمه و خلفای اربعه و مشاهیر صدر اسلام. بعضی از قسمتهای این تحریر بترتیب الفبایی تنظیم شده است، برگ ۵۱. ۳ - تاریخ بنی امیّه و خلفای عباسی و تمام معاصران و جانشینان ایشان تا زمان چنگیز خان و آل مظفر و سربداران و سلاطین آل کرت، برگ ۱۱۵. ۴ - تاریخ تیمور و جانشینان او و قره‌قویونلو، آق‌قویونلو و صفویّه، برگ ۲۰۷. ۵ - سلسله‌های کوچک هند که در گجرات، سند، مولتان، بنگاله، مالوه، خاندیس، کشمیر و غیره حکمروایی داشته‌اند، و پادشاهان دهلی تا ابراهیم لودی، برگ ۲۱۹. ۶ - تاریخ پنج امپراطور: بابر، همایون، اکبر، جهانگیر، شاهجهان، برگ ۲۵۸. ۷ - قسمت اول از ده‌سالۀ اول سلطنت عالمگیر (از عالم‌گیرنامه گرفته شده) که بدون ارزش زمانی بآخر زندگی همین امپراطور در سلطنت بهادر شاه و سالهای اول فرخ سیر اضافه شده است، برگ ۳۸۳. قسمت دوم تذکرۀ شیوخ مشهور (برگ ۴۱۰) حکماء (برگ ۴۳۴) علماء
(۴۳۶) شعراء (۴۵۹) که قسمت بیشتر آن بترتیب الفباست. نسخه: اندیاآفیس، شمارۀ ۱۲۷ و ۱۲۸ ص ۵۱-۵۲، نسخۀ اول بوسیلۀ محمد افضل از روی نسخۀ خط مؤلف در ۳ ج ۲ سال ۱۱۲۸ ق. نوشته شده است.

گزارش اشکال یا پیشنهاد