تجربة الاحرار و تسلیة الابرار
ج ۲، ص ۵۶۲–۵۶۳
تاریخ تذکرههای فارسی
ج ۲، ص ۵۶۲–۵۶۳
تجربة الاحرار و تسلیة الابرار تألیف عبد الرزاق بیگ دنبلی آذربایجانی متخلص به مفتون در ۱۲۲۸ ق.
کتابیست که استاد فقید مرحوم محمد تقی بهار در تعریف آن نوشته است:
«این کتاب یکی از شاهکارهای قرن دوازدهم هجریست، و بشیوۀ بین شیوۀ وصاف و گلستان شیخ علیهالرحمه تحریر یافته و تمام مزایای فنی گذشته را دربر دارد، و میتوان آن را از جملۀ آثاری دانست که مربوط برستاخیز ادبی و بازگشت بسبک قدیم است.
سبک عبد الرزاق بین شیوۀ جوینی و وصّاف و شیخ علیهم الرحمه است».
«سبکشناسی، ج ۳ ص ۳۲۱»
این کتاب شامل سه قسمت است بشرح ذیل:
۱ - در ذکر حسب و نسب دنابله و شرح احوال بیست تن از علما و معاریف.
۲ - در ذکر اخبار و اشعار شانزده نفر از شعرای دورۀ زندیه.
۳ - در شرح حال مؤلف و مراسلات و اشعار وی و شمّهیی از تاریخ و سوانح عصری.
آغاز: «سر شوریده درین بازار پرسودا سامان کجا پذیرد، تا طوع عبودیّت آفرینندۀ جهان بر گردن جان نیفگند...»
فهرست اسامی شعرا
۱ - میر سید علی مشتاق اصفهانی ۲ - محمد عاشق اصفهانی
۳ - لطفعلی آذر بیگدلی ۴ - اسحاق عذری بیگدلی
۵ - سید احمد هاتف اصفهانی ۶ - حاج سلیمان صباحی بیدگلی
۷ - محمد تقی صهبای قمی ۸ - حسین رفیق اصفهانی
۹ - جعفر صافی اصفهانی ۱۰ - میرزا طیّب طوفان هزارجریبی
۱۱ - محمد حسین غالب اصفهانی ۱۲ - میرزا جعفر غیرت اصفهانی
۱۳ - درویش مجید طالقانی ۱۴ - محمد نصیب اصفهانی
۱۵ - میرزا احمد نیازی ۱۶ - میرزا ابو القاسم هجری تفرشی
نسخه:
مجلس، ش ۵۳۴؛ ذیل ریو، ش ۱۳۲؛ آقای جعفر سلطان القرائی، تبریز (نیمۀ اول کتابست تا سید احمد هاتف، و مالک فاضل نسخه شرحی درینباب در نشریۀ کتابخانۀ ملی تبریز شمارۀ ص ۲۷-۳۳ تیرماه ۲۸ درج کردهاند.
نمونۀ تراجم این کتاب در ذیل آتشکده مسطورست، برای شرح حال مؤلف نیز ر ک: ذیل نگارستان دارا در بخش اول.